پرده‌برداری از «یادمان» شهدای وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی بعدازظهر سوم خرداد 1385 همزمان با سال‌روز فتح خرمشهر (روز مقاومت و پیروزی) در محوطه ساختمان مرکزی این وزارت‌خانه برگزار شد.

پیش از برگزاری آیین پرده‌برداری از این «یادمان» مراسم تجلیل از شهدای وزارت‌خانه با حضور جمع کثیری از همکاران در سالن سینمایی برگزار شد که گزارش مشروح آن را می‌خوانید :

پس از تلاوت آیاتی از کلام الله مجید و پخش دعای فرج امام زمان (عج) – که با نمایش تصاویر زیبایی با مضمون انتظار همراه بود – کلیپ موسیقیایی «فریاد فتح» تولید اداره فرهنگی بنیاد حفظ آثار و ارزش‌ها که مربوط به فتح خرمشهر بود برای حاضران نمایش داده شد.

در ادامه سرکار خانم «پرتوزاده» قطعه شعری با عنوان «جلوه نور خدا» در وصف حضرت رسول اکرم (ص) و به مناسبت سال پیامبر اعظم (ص) قرائت کرد.

«مجید محمدی» کارشناس امور ایثارگران وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی گزارشی از مراحل طراحی و ساخت «یادمان شهدا» به شرح زیر ارائه کرد :

ایده ساخت نماد فرهنگی و هنری برای پاس داشت یاد و خاطره شهیدان وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی در قالب فراخوانی گسترده و عمومی در اواخر سال 1383 از سوی «امور ایثارگران» به هم اندیشی گذاشته شد که در پی آن حدود 60 اثر توسط طراحان کشور به کمیته داوری – متشکل از «احمد مسجدجامعی» وزیر فرهنگ و ارشاداسلامی، «مجید دشتی» مشاور وزیر در امور ایثارگران، عليرضا سميع آذر رئیس مرکز توسعه‌ هنرهای تجسمی و چندین هنرمند برجسته و صاحب‌نظر – ارایه گردید و در نهایت طرح منتخب یادمان ، اثر آقای «محمد بهرامی» به اتفاق آراء به عنوان طرح برتر شناخته شد.

این یادمان به طور خاص یادآور مقام والای شهیدان وزارت‌خانه است که در کسوت مدیر، کارمند، خبرنگار، عکاس و کارشناس فرهنگی و هنری در داخل و خارج کشور به شهادت رسیده‌اند، و به طور عام نمادی از روح بلند شهدای انقلاب اسلامی است که در هیأت پرندگانی سبک‌بال و رسته از قید و بند جهان مادی، پرگشوده و به سوی عالم والا به پرواز درآمده‌‌اند. 8 ستون تندیس به نشانه سال‌های ایستادگی ، مقاومت و پیروزی ملت ایران در دوران دفاع مقدس، نماد دنیا و گذر زمان است که در اثر عروج عاشقانه از هم گسسته شده است.

یادمان شهیدان وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی با رنگ متمایل به سفید و از جنس آلیاژی با طرح تمام استیل، ضمن این که در برابر عوامل جوی و رطوبت مقاوم است، از شفافیت و درخشندگی خاصی نیز برخوردار است که «سبکی و آن جهانی بودن پرندگان» را بیشتر در ذهن تداعی می‌کند. شکل و چرخش پرنده‌ها یادآور پرنده خاصی نیست و منحصراً نمادی برای پرواز است. پرنده‌‌ها با حرکت رو به بالا میل به رستگاری و رهایی را در مخاطب زنده می‌سازند. حرکت صعودی پرنده‌‌ ها با تکرار در قسمت پایه تندیس بر سیر هدفمند پرنده‌ها تاکید می‌ورزد. گرانیت به رنگ تیره پایه سنگی ،  نمادی از تعلقات زمینی و این جهانی است و در کنار رنگ روشن و شفاف تندیس، تضاد مناسبی را می‌آفریند.

در لوح یادبود یادمان شهیدان، فهرست اسامی و محل فعالیت آنها در وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی برصفحه‌ای سیمین نقش بسته است تا یاد و نام آن عزیزان برای همیشه جاویدان بماند .

در اینجا وظیفه می‌دانیم ضمن قدردانی از اهتمام دوستان و همکاران عزیزمان در وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی به طور ویژه از طراح و سازنده محترم جناب آقای «محمد بهرامی» استاد دانشکده هنرهای زیبا دانشگاه تهران صمیمانه قدردانی نماییم.

در پایان توفیق تأسی شایسته به شهیدان معظم را خاضعانه از خداوند متعال خواستاریم و امیدواریم به برکت روح والای آن عزیزان سفرکرده که در داخل و خارج میهن اسلامی به درجه رفیع شهادت نایل آمده‌اند، عطر دل‌انگیز ایثار و شهادت در فضای وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی پایدار بماند.

بسم‌الله الرحمن الرحیم. یوم الله سوم خرداد سالروز غلبه جنود رحمانی بر جنود شیطانی را به حضار محترم به ویژه خانواده عزیز شهیدان تبریک می‌گویم.

بعضی از مفاهیم در معارف ما وقتی می‌خواهد مجسم بشود باید وسایلی را پیدا بکنیم که بتوانیم با استفاده از آن وسایل آن مفاهیم را ملموس کنیم؛ مثلاً یکی از راه‌ها «تشبیه معقول به محسوس» است، یکی از راه‌ها هم می‌تواند ساخت نمادی باشد شبیه همین نمادی که امروز در وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی پرده‌برداری می‌شود. مردم با همین نمادها راه به حقیقت پیدا می‌کنند. نمادهای دینی و فرهنگی علامت و نشانه‌ای است برای نزدیک شدن انسان به هدف و مقصد ، تا مبادا هدف گم شود. به تعبیری این‌ها طریقيت دارند نه موضوعیت، خودش هدف نیست، یک نشانه و علامت است برای نیل به مقصود و هدف. اما این نمادها و فیلم‌ها و آثار هنری، قاصر است از اینکه بتواند اوج آن چیزی را که در دفاع مقدس اتفاق افتاده است تبیین و توصیف کند.

خاطره‌ای که می‌خواهم بگویم به خوبی می‌تواند مقصودم را از این ناتوانی نمادها و آثار هنری از بیان عظمت و بزرگی روح اصحاب دفاع مقدس به شما منتقل کند:

ما در عملیات بیت‌المقدس که از 10 ارديبهشت تا سوم خرداد 1361 طول کشید نزدیک به 7 هزار شهید دادیم. موضوع تخلیه شهدا در دوران دفاع مقدس خودش یک حماسه‌ای بود؛ رزمندگان معمولاً در شرایط رزم یک سنگری، جان پناهی، خاکریزی و موقعیتی برای خودشان تعبیه می‌کنند تا بتوانند از آنجا بجنگند، اما بچه‌های تعاون و امور ایثارگران سپاه که مسئول تخلیه شهدا بودند، در طول جنگ همواره در فضای باز و دشت و یا کوهستان، در هر نقطه‌ای شهیدی به زمین می‌افتاد، این ها باید می‌رفتند و پیکر مطهر آن شهید را از زیر آتش دشمن به عقب می‌کشیدند. ما داشتیم نیروهایی که شب در زیر نور ماه می‌رفتند طناب به پیکر شهدا می‌بستند و این بدن‌های مطهر را به عقب می‌کشیدند. صحنه‌هایی داشتیم که جعبه‌های مهمات بر اثر اصابت گلوله دشمن منفجر شده بود و تعدادی در میان آتش ناشی از انفجار مهمات در حال سوختن و جزغاله شدن بودند و بچه‌های تعاون با علم به این که هر آن ممکن است جعبه مهمات دیگری منفجر شود، می‌رفتند در دل آتش و این شهدا را از معرکه خارج می‌کردند.

اما کمی پایین‌تر در شهر اهواز، یک سکوت نسبی حاکم بود. اهواز از زیر آتش دشمن خارج شده بود. در محل معراج الشهدای مادر – در محل کارخانه سپنتا در 5 کیلومتری جاده اهواز به خرمشهر – سالن بزرگی داشتیم چند برابر این سالن سینمایی.

کار بچه‌ها در آن سالن این بود که وقتی پیکرهای غرق به خون شهدا را می‌آوردند و کنار هم به ردیف می‌چیدند، یک نفر مثلاً وسایل شخصی این‌ها را جدا می‌کرد و داخل پلاستیکی می‌گذاشت، یکی تجهیزات جنگی مثل نارنجک و فشنگ و این‌ها را جدا می‌کرد، یکی مثلاً اسم شهید و شماره پلاکش را یادداشت می‌کرد، یکی می‌آمد فوراً این شهدا را کفن‌پیچ می‌کرد - اگرچه شهدا بدون غسل و کفن دفن می‌شدند ولی برای این که بتوانند این بدن‌های مطهر را با سهولت جابه جا و منتقل کنند - این‌ها را کفن پیچ می‌کردند، بعد داخل پلاستیکی می‌گذاشتند و می‌بستند و قرار می‌دادند داخل تابوت و به سردخانه منتقل می‌کردند و بعد هم به اوطان‌شان می‌فرستادند.

مسئول واحد نجارها یک پیرمرد بسیجی اصفهانی بود، یک روز بچه‌‌ها - در همان ایام عملیات بیت‌المقدس که گروه گروه شهدا را می‌آوردند - بچه‌‌ها  هرچه شهید تا ظهر رسیده بود تجهیز کرده و در داخل سردخانه گذاشته و رفته بودند برای نماز و ناهار و یک استراحت مختصر. در همین فاصله که این‌ها استراحت می‌کردند حدود 40 شهید تازه از خط آورده بودند؛ مطابق معمول این‌ها را کنار هم چیده بودند، بچه‌‌ها همین طور که وارد سالن شدند، یکی از دوستان متوجه می‌شود که این پیرمرد نجار همین طور که از کنار شهدا رد می‌شود و به این پیکرها نگاه می‌کند تا برود برسد به آخر سالن و کارش را شروع کند، یک لحظه بالای سر یکی از این شهدا ایستاد و بعد از چند لحظه نشست و بعد از کمی نظاره به صورت این شهید، سه بار با همان لهجه شیرین اصفهانی گفت : باری کلا، باری‌کلا، باری‌کلا، بعد بلند شد رفت ته سالن تا کارش را شروع کند. این دوست ما کنجکاو می‌شود، می‌رود سراغ این پیرمرد نجار و می‌پرسد: کی بوداین شهید؟ می‌شناختی او را؟ پیرمرد
 می‌گوید:بروبه کارت برس.دوست ما اصرار می‌کند وآن پیرمردامتناع، بالاخره معلوم می‌شودکه آن شهید،فرزند این پیرمرد بسیجی است!(گریه حضار)

کدام تصویر و نماد و اثر هنری می‌تواند عظمت این صحنه و بزرگی روح و صلابت این پیرمرد را نشان بدهد؟ این صحنه‌ها را نمی‌شود با همه ابعاد معنوی آن نشان داد. اما گفت: آب دریا را اگر نتوان کشید، هم به قدر تشنگی باید چشید. رسالت وزارت ارشاد و بنیاد حفظ آثار و سایر دستگاه‌های فرهنگی، نشان دادن این صلابت‌های روحی و ایمانی است؛ این که انسان دفعتاً و بدون مقدمه با جسد عزیزش مواجه بشود و آن عکس‌العمل را نشان بدهد ، نشان از صلابت و استواری کوه سان یک انسان است که فرمود : المومن کالجبل الراسخ. دشمنان ما می‌خواهند این کوه‌ها را در هم بشکنند و نخواهند توانست انشاءا... که در این ملت عزیز و نفوذ ناپذیر رخنه کنند.

همین الان یک خاطره‌ای یادم آمد و حیفم می‌آید بازگو نکنم؛ در مراسم بزرگداشت شهدا که مدتی پیش در مصلای تهران داشتیم – همان شبی که پیکر دوقلو‌ها (لاله و لادن) را هم آورده‌بودند و یکی از شب‌‌های فاطمیه بود – به من گفتند یک زن و شوهر روسی اینجا هستند و می‌خواهند با شما صحبت کنند. با این‌ها نشستیم، من چند تا خاطره از دفاع مقدس برایشان گفتم، بعد این پیرمرد روسی دست من را محکم گرفت و فشار داد و گفت : من 3 تا مطلب می‌‌خواهم بگویم، یکی اینکه باز هم از این جوان‌ها (اشاره کرد به پیکر شهدا) تربیت کنید، دوم اینکه اگر این شهدا نبودند از دین خدا خبری نبود (توجه کنید! کسی دارد این حرف را می‌زند که تمام عمرش را زیر یوغ کمونیست و حکومت ضدا خدا و دین زندگی کرده است) و مطلب سوم این که قدر شهدای خودتان را بدانید.

در انتهای برنامه، از خانوده 3 شهید وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی، شهید «غلامرضا یاری»، شهید «کریم نوری» و شهید «یدالله صادقی» با حضور سردار میرفیصل باقرزاده «رئیس بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس» ، دکتر «محسن پرویز» معاون فرهنگی و «محمد قهرمانی» مدیرکل روابط عمومی وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی تجلیل به عمل آمد.

پس از پایان مراسم، از جمعیت حاضر در جلسه خواسته شد برای شرکت در آیین‌ پرده‌برداری از «یادمان شهیدان وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی» به محوطه ساختمان بروند. پرده‌برداری از یادمان توسط سردار میرفیصل باقرزاده و در حضور مدیران، کارکنان ، هنرمندان و میهمانان وزارتخانه انجام شد.

در مراسم بزرگداشت شهیدان و آیین پرده‌برداری از یادمان شهدای وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی علاوه بر جمع کثیری از کارکنان شاغل در واحد‌های ستادی وزارت‌متبوع، دکتر «محسن پرویز» معاون فرهنگی، «محمدعلی شعاعی» و «محمدحسن اصغرنیا» مشاوران وزیر، «ابوالقاسم ایرجی» معاون برنامه‌ریزی، «مجید حمیدزاده» مدیرکل کتاب و کتاب‌خوانی، «محمد قهرمانی» مدیرکل دفتر روابط عمومی، «ذکایی» مدیرکل امور چاپ، «حاجی» فرمانده بسیج، و « محمد دشتی» و «قدرت الله رحمانی» مشاوران قبلی و فعلی وزیر در امور ایثارگران حضور داشتند.
تعدادی از مشاوران وزرا و روسای دستگاه‌ها در امور ایثارگران از جمله «جودوی خراسانی» مشاور رئیس قوه قضائیه، «خدا کرمی» مشاور وزیر جهاد و کشاورزی، «رشیدی» مشاور رئیس سازمان تربیت بدنی ، «صديقه شاكري» مشاور رئيس مركز امور بانوان رياست جمهوري و نیز جمعی از هنرمندان و شاعران نظیر «رضا ایران‌منش» (بازیگر و کارگردان سینما و تلویزیون) و «بهروز ساقی» (شاعر) از جمله میهمانان مراسم بودند.
 لوح تقدیری به امضای «محمدحسین صفارهرندی» وزیر فرهنگ و ارشاداسلامی خطاب به یکایک خانواده‌های معظم شهیدان وزارتخانه به مناسبت پرده‌برداری از «یادمان شهدا» تهیه شده بود که قرار شد مدیران کل ارشاد استان‌ها ضمن حضور در منازل شهدا و دیدار با خانواده معظم آنان، لوح تقدیر را به انضمام نامه مشاور وزیر در امور ایثارگران تقدیم خانواده‌های گرامی شهیدان وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی نمایند. در نامه مشاور وزیر در امور ایثارگران آمده است:
«خانواده معزز شهید...
با سلام و تحیت - هم زمان با سوم خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر قهرمان و روز ملی مقاومت، ایثار و پیروزی، یادمان شهیدان سرافراز وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی در محل ساختمان مرکزی وزارتخانه پرده برداری شد؛ جای شما سبز.
اکنون نام شهیدان شما پیش چشمان ماست ویادشان هر روز در دل‌هایمان تکرار می‌شود». براي ديدن تصوير «لوح تقدير وزيراز خانواده شهدا» كليك كنيد

مهندس «محمد دشتی» مشاور پیشین وزیر فرهنگ و ارشاداسلامی در امور ایثارگران – که ایده، طراحی و ساخت «یادمان شهدا» محصول عملکرد وی در دوران مسئولیتش بوده است – با اظهار خوشحالی از این که کار ناتمام و ارزشمند دوران مسئولیتش به سرانجام رسیده است از «محمد بهرامی» طراح و سازنده یادمان و نیز «مجید محمدی»  کارشناس امور ایثارگران - که هماهنگی سفارش طراحی و ساخت یادمان را با جدیت پی‌گیری کرده‌است - تشکر كرد.مهندس دشتي اظهار اميدواري كرد ترويج فرهنگ ايثار و شهادت با جديت بيشتري مورد توجه مسئولان به ويژه متوليان امور فرهنگي كشور قرار بگيرد.
در حالی که امور ایثارگران وزارت ارشاد درصدد بود از کلیه خانواده‌های شهیدان وزارتخانه که در تهران ساکن هستند برای حضور در مراسم و تجلیل از آنها دعوت کند، متاسفانه دسترسی به همه آن عزیزان میسر نشد و در نهایت افتخار میزبانی خانواده‌های 3 شهید معظم «غلامرضا یاری»، «کریم نوری» و «یدالله صادقی» نصیب دست‌اندرکاران مراسم گردید.