رحمانی : از این ساعت تا پایان برنامه،کارجلسه ما پرسش و پاسخ است که در خدمت جناب آقای دکتر رحماندوست و آقای شکوری و آقای یاوندعباسی کارشناسان دفتر مشاور رئیس جمهور در امور ایثارگران خواهیم بود.دوستان هم صحبت کنند و هم هر سوالی دارند بفرمایند.قبل از آن - اگر جناب آقای دکتر رحماندوست اجازه بدهند - ما صحبت های چند نفر از همکاران را که ثبت نام کرده بودند بشنویم،بعد این کارگاه توجیهی را با حضور آقای دکتر رحماندوست و همکاران شان شروع می کنیم.  

 یک عذرخواهی هم از آقای دکتر رحماندوست،آقای شکوری و امثال ما که نمی توانیم به علت مشکلات حرکتی در محیط های این گونه تردد کنیم، داشته باشم.متاسفانه این ساختمانی که بخشی از آن متعلق به امر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت و تجلیل از ایثارگران است ابتدایی ترین لوازم را برای استقبال و پذیرایی از ایثارگران ندارد.اخیرا یک سمیناری برگزار شد با موضوع «مناسب سازی محیط زیست شهری برای معلولان و جانبازان».مسئله شان هم این بود که باید همه اماکن و معابر شهری ما،سازمان ها و اماکن دولتی و عمومی،بستر سازی و مناسب سازی شده باشد برای جانبازان و به طور کلی برای معلولان که بتوانند تردد کنند،ولی الان ملاحظه فرمودید که چقدر آقای دکتر رحماندوست و آقای شکوری و بقیه را برای این که در خدمت شما باشند،دچار مشقت کردیم.بالاخره بار ما هم به دوش همکارانمان است که دائما باید ما را از این پله ها و مسیرهای صعب العبور جا به جا کنند.

دکتر رحماندوست : من احساس کردم دوستان این جلسه که از استان های سراسر کشور آمده اند،اگر بخواهند فقط شنونده باشند و بروند،خوب نیست.شما باید صحبت کنید و از مشکلات خودتان بگویید تا در بحث های طرفینی کارشناسانه روش حل مشکلات استان ها ارزیابی شود.بنابراین ما الان سخنرانی نداریم و مدعی پاسخگویی به سوالات شما هم نیستیم.خوراک اداره کار ما در امر ایثارگران از فرمایشات شماست.مشکل استان ها ست که وقتی به ما منعکس می شود،مسیر راه ما را تصویر می کند و چگونگی مسیر آینده ما را به ما نشان می دهد.بنابراین ما آمده ایم صحبت های شما را بشنویم،نفس شنیدن صحبت های شما برای ما موضوعیت دارد،اگر جواب های آن را می دانستیم می گوییم،اگر نتوانستیم آن را به محیط های کار خودمان می بریم و در جهت رفع این مشکلات کار می کنیم.

بسم الله الرحمن الرحیم.من لازم می دانم دو سه نکته را عنوان کنم.بحث عمده ما تکریم از ایثارگران و ترویج فرهنگ ایثارگری در جامعه است.این که تا چه میزان این فرهنگ می تواند به عنوان یک فرهنگ عمومی مطرح شود،بحث های زیادی پیرامون آن وجود دارد و بالطبع راهکارهای خاصی را می طلبد که به این نقطه برسیم که ما چگونه ایثارگران را تکریم کنیم و چگونه بتوانیم فرهنگ ایثار و ایثارگری را در جامعه ترویج کنیم.احساس من این است که هنوز این فرهنگ در بین کسانی که متولی دستگاه ها و مسئولان و مدیران هستند،جا نیافتاده است.من فکر می کنم لازم است این همایش ها و گردهمایی ها را برای آن ها بگذاریم تا با فرهنگ ایثار آشنا شوند و سپس به سراغ جامعه برویم،چون واقعیت امر این است که در بسیاری از دستگاه ها و سازمان ها کسانی که این موضوع را درک کنند ،نداریم.مدیر نمی داند ایثار یعنی چه؟باورتان نمی شود اگر بگویم مدیری هست که ایثار را با«س» می نویسد! من چگونه می توانم به این مدیر بگویم که این فرد رزمنده،جانبازیاآزاده است.جناب رئیس جمهور فرمودند:تلاش کنیم تفکر بسیجی در بالا بنشیند.ما کدام آموزش مدیریتی را برای ایثارگران گذاشته ایم.اگر هم گذاشته ایم،کدام امکانات را فراهم و نهادینه کردیم که این فرد،مدیر فلان قسمت شود.واقعیت امر این است که حمایت نکردیم.این امر در سازمان ما بسیار مرسوم است.بنابراین از وزارت ارشاد انتظار می رود که در مدت زمانی مشخص به جایی برسد که حوزه های حساس را به ایثارگران بدهد.نکته دوم این که،زمینه هایی را ایجاد کنیم برای آموزش فراگیر بین کسانی که اصلا با این فرهنگ آشنا نیستند.عمدتا در دستگاه ها و مدیران و به خصوص در امور ایثارگران برای ارتقا سطح آموزش کیفی آن ها برای رسیدن به مدارج بالای مدیریتی و مسئولیتی.

مطلب بعدی مسئله اطلاع رسانی است.برای اطلاع رسانی مستمر،یک خط خبری در کنار تمام حوزه های خبر برای اطلاع رسانی از حوزه ایثارگران به طور مستمر داشته باشیم.ما باید همواره این خط خبری را در بحث ایثارگران داشته باشیم و از ایثارگران همیشه یک خبر در خروجی ها و روزنامه ها و مطبوعات وجود داشته باشد.

بسم الله الرحمن الرحیم.بی مقدمه من سراغ اصل مطلب می روم.جناب آقای رحمانی من می خواستم چهار مطلب را به عنوان مشکل یا سوال از شما داشته باشم و دو پیشنهاد را هم می خواستم عرض کنم:

مطلب اول،درباره برنامه ریزی آموزشی ایثارگران است.دومین مطلب،نبود تسهیلات کم هزینه ویژه ایثارگران بالاخص برای جبران هزینه های درمانی است که بیشتر ایثارگران در هزینه دندانپزشکی مشکل دارند.مطلب سوم،برخوردار نبودن خانواده ایثارگران از بیمه های مکمل است که هیات دولت آن را تقبل کرده است.مطلب چهارم،برخوردار نبودن ایثارگران از مزایای کارشناسی است.بالاخص در مقاطعی که تحصیلات آن ها دیپلم یا فوق دیپلم است.یعنی ایثارگرانی داریم که مدت های مدید در پست کارشناسی کار می کنند ولی از مزایای آن برخوردار نیستند.

دو پیشنهاد هم داشتم که عرض می کنم.اول،در مورد تجلیل از ایثارگران .تشویق ایثارگران به گونه ای باشد که شایسته آن ها است و باری به هر جهت نباشد.یعنی این طور نباشد که برای رفع تکلیف یک مراسم تجلیل برگزار کنیم.پیشنهاد دوم این است که نشست های هماهنگی ایثارگران را در بین مدیران و آن هایی که در استان ها تصمیم گیرنده هستند، بگذاریم؛یعنی همین گردهمایی – که امروز برای اولین بار در وزارت ارشاد برگزار شد – را بین مدیران کل یا افرادی که در استان ها تصمیم گیرنده هستند،بگذاریم. 

ما چند مسئله و مشکل داریم که فکر می کنم مشترک با همه استان ها باشد.همان گونه که مستحضرید در برنامه سوم توسعه «بند ج» عنوان شده است که پرداخت صد درصد بیمه درمانی مکمل،بیمه خاص و تکمیلی جانبازان و خانواده آن ها وظیفه دولت است.ولی متاسفانه در استان کرمانشاه این قضیه از طرف دیوان محاسبات اعمال نمی شود و فقط خود جانبازان را اعمال کرده اند؛می خواستم در این خصوص بفرمایید آیا این کار قانونی است یا قانونی نیست و این که خانواده شهدا هم شامل این قضیه هستند یا نه؟

مسئله دومی که داریم بحث جانبازان حالت اشتغال است،همان گونه که خودتان مستحضر هستید برای جانبازان پنجاه درصد به بالا بدون این که در کمیسیون پزشکی شرکت کنند،حکم حالت اشتغال می زنند ،ولی جانبازان دیگر که زیر پنجاه درصد هستند موظفند در کمیسیون پزشکی شرکت کنند و در صورتی که تایید شدند این حکم به آن ها تعلق می گیرد.به همین جهت خیلی از دوستان بالای پنجاه درصد ما زمانی متوجه این قضیه شدند که از طرف وزارت متبوع حکم حالت اشتغال آن ها هم زده شده بود و ناخواسته این ها مجبور بودند سازمان را ترک کنند و ترک کردند.الان هم کاملا از جامعه دور شده اند و متاسفانه جلوه های ایثارگری را ما خودمان با دست خودمان از سازمان ها دور کردیم.آن روزهای اول می گفتند در حالت اشتغال اجباری وجود ندارد که جانباز سر کار حاضر نشود،هم می تواند حاضر شود هم می تواند نشود،ولی متاسفانه الان کلا می گویند حضور جانبازان حالت اشتغال در دستگاه ها غیر قانونی است.خواهش من این است شما به عنوان مشاور رئیس جمهور در امور ایثارگران یک عنایتی داشته باشید و حداقل بخشنامه یا آیین نامه ای تدوین شود که این گونه عزیزان هم بتوانند مجددا سر کارشان حاضر شوند و ما این نمونه های ایثارگری را به این راحتی از دستگاه های اجرایی خودمان حذف نکنیم.

بحث دیگری که وجود دارد بحث تجلیل از ایثارگران است.همان گونه که خودتان مستحضر هستید اعتباراتی که به استان ها در بخش ایثارگران داده می شود بسیار ناچیز است.به طور مثال ما امسال دو میلیون تومان برای تجلیل از پنجاه نفر ایثارگر داشتیم.اگر امکان داشته باشد برای سال های آینده فکری شود و این رقم را ان شاء الله زیادتر کنند که ما بتوانیم آن گونه که شایسته ایثارگر است از آنان تجلیل به عمل آوریم.

دردها همه مشترک است.من دو سه مورد را محضر شما اعلام می کنم.یکی از جانبازان ما چند روز پیش عمل جراحی کرده بودند.وقتی ایشان را می خواستند از بیمارستان ترخیص کنند،همسر ایشان یک میلیون و سیصد هزار تومان تهیه کردند و به بیمارستان دادند و جانبازشان را مرخص کردند.اگر جانبازی این پول را نداشت ،تکلیف چیست؟آن ها به ما می گویند و ما هم به شما عرض می کنیم.من از شما خواهش می کنم تکلیف من و سایر دوستان را مشخص کنید که وظیفه ما چیست؟

مورد بعدی این بود که در استان ما دو سه جانباز حالت اشتغال هستند که برعکس نظر آقای قهرمانی می خواهند سر کار نیایند،ولی نمی گذارند.جانباز می گوید دیگر نمی توانم کار کنم ولی دستگاه می گوید باید سر کار بیایی.

یک مورد هم ایثارگرانی هستند که از بانک ها وام گرفته اند و الان نمی توانند اقساط شان را بپردازند.بعضی از این ها گرفتار شده اند و بانک هم کوتاه نمی آید.برای این دسته از ایثارگران هم باید فکری کرد.

مورد بعدی در مورد پست کتابداری است.آقای رحمانی،دو تن از جانبازان ما خدمت شما رسیده بودند و خیلی شفاف در مورد این که چرا این ها را دارند از سیستم دولتی خارج و وارد سیستم خصوصی می کنند،صحبت کرده بودید.وقتی جایگاه ما در سیستم دولتی این گونه است،در سیستم خصوصی چه خواهد بود؟

بسم رب الشهدا و الصدیقین.با تشکر از آقای رحمانی و همکاران ایشان و بانیان این جلسه که پس از سال ها جرقه ای زده شد و این گردهمایی با حضور مسئولین هماهنگی امور ایثارگران وزارت ارشاد تشکیل شد.

در خصوص مشکلات،بسیاری از دوستان بسیاری از مطالب را گفتند و واقعا هم چنان مشکلات باقی است.

مشکلاتی که من می توانم مطرح کنم،یکی توجه نکردن مدیران به اولویت های قانونی ایثارگران است.در هیچ جا قانون مدیر را ملزم نکرده یا اگر الزام قانونی هست ضمانتی برای اجرا ندارد و اگر مدیری اجرا نکرد عواقبی برایش در نظر گرفته نشده است.مدیران به اولویت هایی که ایثارگران دارند از نظر استخدامی ،ارتقای پست ها،جایگاه سازمانی و شان و منزلت آن ها و مزایای جانبی که دوستان به بعضی از آن ها اشاره کردند،توجه نمی کنند.جایگاه مناسب اداری برای ایثارگران در پست های سازمانی تعریف نشده است.مثلا در ابتدای ورود آزادگان به میهن،با بخشنامه ریاست جمهوری پست های خالی را به این عزیزان دادند ولی بعدا که آزادگان ما به خودشان آمدند،دیدند جایگاه مناسبی ندارند.البته تسهیلات بیشتری دارند ولی ارتقای پست پیدا نکرده اند.ما الان جانباز آزاده ای را داریم که پست او در اندازه حداقل دیپلم است ولی پست خدماتی است و نمی تواند از مزایای دیپلمش استفاده کند.دو سه سال است که این مدرک را گرفته و به رغم مشکلاتی که دارد درسش را خوانده است و مدرک را هم دارد ولی کارگزینی اداره نمی تواند حداقل آن را لحاظ کند،چون می گوید مدرک پیشخدمت،زیر دیپلم است،لذا نمی توانند آن مدرک را برای او لحاظ کنند.

مطلب دوم این که،ساز و کار مناسبی برای پیگیری مشکلات ایثارگران در هیچ کدام از دستگاه ها فعلا نیست،یعنی ما خیلی روش مناسب و هدفمندی نداریم.همین واحدهای ایثارگرانی که ایجاد شد،الان در این همایش یک تعریفی آقای رحمانی ارائه کردند،و در این دعوتنامه ای که برای ما فرستادند،برای اولین بار این عنوان «مسئولین هماهنگی امور ایثارگران» ذکر شده است.تا به حال ما این گونه جایگاهی و این گونه تعریفی از این واحد ایثارگران نداشتیم.این یک مشکلی است که اکثر پست ها – بخصوص این پست هایی که جدیدا به جایگاه سازمانی ادارات کل اضافه شدند –بالاخره یک جایگاه سازمانی و شرح وظایف قانونی دارند،ولی برای بحث ایثارگران این اولین باری است که این عنوان را آقای رحمانی اعلام کردند.اگر این عنوان جا بیفتد خوب است.مثلا در وزارتخانه،پست مشاور وزیر است ولی در استان ها نه مشاور است،نه واحد است،نه امور است و نه دفتر است.فقط شما زحمت کشیده اید در این همایش عنوان «مسئول امور ایثارگران» را گذاشته اید که جای شکرش باقی است.واحد ایثارگران در استان ها دارای اختیارات نیست،یعنی قدرت تصمیم گیری در مورد حل مشکلات ایثارگران نداریم.به رغم این که دوستان ایثارگر مراجعه می کنند برای حل مشکلات اداری و مالی اما واقعا دست ما بسته است.در استان ها ما نمی توانیم هیچ کاری را مستقیما برای ایثارگر انجام دهیم و هیچ اختیاری در این زمینه نداریم که به مدیر بگوییم باید چه کارهایی برای ایثارگران انجام دهد و در صورت انجام ندادن چه عواقبی برای او دارد.این اختیار را در واحد ایثارگران استان ها هنوز تعریف نکرده ایم.ردیف اعتباری خاصی برای حمایت های مالی و مواردی که دوستان فرمودند در مورد بیمه ها و غیره وجود ندارد و معمولا اعتبارات در حد بسیار محدودی است و فقط بیمه تکمیلی شامل حال خود جانبازان و آزادگان است و برای خانواده های شهدا و سایر ایثارگران هنوز این امتیاز را قائل نشده اند.چند وقت پیش فیلم کشور کانادا را که نشان می داد یک واحدی برای ایثارگران در یکی از بیمارستان ها ایجاد شده بود که این واحد اختصاص داشت به سربازان زمان جنگ.تازه آن ها که جنگ های توسعه طلبانه با کشورهای جهان سوم داشتند و هدف درستی هم نداشتند و اهدافشان استعماری بود.ولی با این وجود در هدف خودشان اصرار دارند.مثلا پنجاه سال پیش برای یک سرباز اتفاقی افتاده و در بیمارستان یک واحد خاصی به او اختصاص داده اند که هر وقت به آن جا می آید از زمانی که وارد می شود تا زمانی که ترخیص می شود تمام پیگیری ها را آن واحد انجام می دهد،در صورتی که در این جا این اتفاق نیفتاده است .

بنده در 12 بند مشکلاتی را خدمت آقای رحمانی قبلا ارائه دادم که بزرگواران حاضر هر کدام به نوبه خودشان به این موضوعات اشاره داشتند.بنده به دلیل ضیق وقت فهرست وار به راه کار هایی که در این زمینه وجود دارد،می پردازم؛ارائه آموزش های مهارتی ایثارگران شاغل در راستای فرهنگ ایثار و شهادت،برگزاری نمایشگاه های ایثار و شهادت،مسابقات فرهنگی،علمی،هنری و ورزشی در سطح استان ها و هم چنین سطح کشور و تخصیص و تامین اعتبارات لازم در این راستا. در بحث ترویج فرهنگ ایثار و شهادت به طور عام هم حمایت جدی از آثار ناشران،مولفان و هنرمندان تئاتر،موسیقی،فیلم و هنرهای تجسمی در راستای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت،برگزاری همایش های علمی،پژوهشی،فرهنگی و هنری به منظور تبیین ابعاد مختلف فرهنگ ایثار و شهادت،طراحی ساز و کارهای مناسب برای تقویت پیوند نسل سوم با فرهنگ ایثار و شهادت،ایجاد فضای مناسب بصری در ادارات کل به منظور یادآوری دوران دفاع مقدس از کارهایی است که لازم است در وزارت ارشاد انجام شود.

یک پیشنهاد هم دارم .چهره های نازنینی که در این جا به عنوان مدافع حقوق ایثارگران هستند قسمت عظیمی از خواسته های شان جنبه معنوی و غیر مادی دارد و خواسته اصلی شان ارج نهادن به ایثارگران عزیز است.فراهم کردن زمینه برگزاری گردهمایی مسئولان هماهنگی امور ایثارگران به طور سالیانه امری الزامی است.اگر در بارگاه ثامن الامه باشد یا حرم مطهر حضرت امام (ره) یا در حرم حضرت معصومه (س) باشد،خیلی خوب است.اگر زمینه ملاقات همکاران ایثارگر وزارتخانه با رهبر معظم انقلاب فراهم شود یکی از درخواست های ایثارگران اجابت خواهد شد.

در خصوص وام ایثارگران که وزارتخانه پرداخت می کند یک نکته عرض می کنم و آن این که وام ایثارگران استان ها به مرکز و تهران گره خورده است.اگر همین مدل در استان ها پیاده شود و امور مالی تقویت شود من فکر می کنم خیلی سریع تر جانبازان وام خود را می گیرند.

رحمانی : قبل از این که جناب دکتر رحماندوست و همکاران شان پاسخ سولات را بدهند،به دو نکته که در صحبت های همکاران بود و من باید پاسخش را عرض کنم،اشاره می کنم:

یکی درباره وام ایثارگران - که آقای کاظمی نسب فرمودند- ما یک مشکلی از گذشته داشتیم که بخشی از آن به کوتاهی دوستان خود ما بر می گردد؛یک سپرده ای را دوستانی که قبل از ما در خدمت شما بودند در صندوق مالی -  اعتباری مهر  (بسیجیان سابق) گذاشته بودند و مطابق قراردادی که با این موسسه وجود داشت،قرار بوده معادل همین سپرده ما،آن ها هم پول بگذارند و به بچه های ما وام بدهند.دوستان ما برای پیگیری در مرکز و استان ها کوتاهی کردند شاید به خاطر این که مبلغ وام کم بود و ضامن ها سنگین بود عملا ترجیح دادند دنبال این وام نروند و این به نفع موسسه مالی و اعتباری بود که پول ما در آن جا خوابیده بود و صدایش را هم درنمی آورد.در این جا هم کسی به فکر نبوده که بخواهد پیگیری کند.ما از ابتدایی که این مسئولیت را به عهده گرفتیم متوجه این مسئله شدیم و نهایتا به این نتیجه رسیدیم که در این داستان سر ما کلاه رفته است.به همین جهت اخیرا مسئول صندوق بسیجیان تهران را خواستیم،جلسه گذاشتیم و گفتیم در این قضیه تاخیر صورت گرفته و حقوق بچه های ما ضایع شده است و باید جبران کنید.آن ها هم قولی برای جبران دادند و قرار شد مبلغ وام را به یک سقفی برسانیم که ارزش آن را داشته باشد که دوستان دنبال آن بروند.به این ترتیب که مبلغ وام را حداقل به هفتصد هزار تومان رساندیم و آن ضامن های سنگین را هم برداشتیم و قرار شد همکارانی که معرفی می شوند از آن ها ضامن نخواهند و خودشان با گواهی ذی حسابی ادارات کل بروند و وام بگیرند.این را در مورد چهار استان خراسان رضوی،کردستان،مازندران و همدان توافق کردیم،چون الان مجموع پولی که داریم همین است.قبلا استان های دیگری نظیر لرستان در حد هر نفر سیصد چهارصد تومان گرفته بودند.مابقی استان ها را هم به تدریج اعلام می کنیم که افراد بروند و این مبلغ وام را با شرایطی که عرض کردم ،بگیرند.الان به استان های شما نامه زدیم که ذی حسابی ها آماده باشند و همکاری کنند.در صورت همکاری نکردن ذی حسابی ها،وام همکاران ایثارگر دچار اشکال می شود.وقتی کسی را به صندوق مهر معرفی می کنیم،ذی حسابی اداره کل استان باید به صندوق اعلام کند در صورتی که پرداخت دو قسط عقب بیفتد،از حقوق فرد کسر و به حساب صندوق مهر واریز می شود.همین گواهی ذی حسابی کافی است و دیگر به ضامن نیازی نیست.

درباره پیشنهاد آقای بخشعلی پور که فرمودند این نشست ها را با مدیران کل استان ها بگذاریم،ما برعکسش را اعتقاد داریم.ما این گردهمایی را با حضور شما گذاشتیم تا من بعد ارتباط مان را به طور مستقیم با شما داشته باشیم.با مدیران کل هم کار داریم و هر جا لازم باشد با آن ها ارتباط برقرار خواهیم کرد؛اما بناست شما رکن کار  در امور ایثارگری و ایثارگران در استان ها باشید و ارتباطات نزدیکی با مدیران کل در استان ها داشته باشید.خواهش ما هم از مدیران کل این بود که کسانی را برای این سمت معرفی کنند که قبولش داشته باشند و آن ها را بازوی راست خود بدانند و در همه امور به ویژه در خدمت رسانی به امور ایثارگران امین و مورد وثوق آن ها باشند.

دکتر رحماندوست :من پیش از این که همکارانم پاسخ های کارشناسی به پرسش های شما بدهند دو سه نکته را خدمت شما عرض می کنم؛یکی این که چون این جلسه اولین جلسه است،طبیعی است که مشکلات زیاد باشد و این انتظار که در این جلسه اول همه مشکلات حل و رفع شود وجود ندارد. ما قدم های تازه ای را برداشته ایم و ان شاء الله با کمک خداوند در این جلسه و جلسات آینده مشکلات مطرح و حل شود و در جلسات بعدی مشکلات کم تر می شود.

مسئله دیگر،اجرای قوانین و مصوبات مجلس و آیین نامه های مصوب هیات دولت وجهه همت عمده دفتر ماست.بنابراین ما در اجرای قوانین،آیین نامه ها و مصوبات و بخشنامه های رسمی دولتی هیچ سر سوزنی کم نمی گذاریم،اگر می فرمایید فلان استان یا فلان مسئول اجرا نمی کند،ما این موارد را پیگیری می کنیم.البته نمی گوییم معجزه می کنیم،یعنی به محض این که شما بگویید فلان استان یا فلان مدیر کل ارشاد یا فلان مسئول این قانون یا آیین نامه و مصوبه دولت را و چیزهایی که نظام آن ها را موظف به اجرا کرده،اجرا نمی کند،ما دنبالش را می گیریم.برای ما بنویسید،البته سیستم ارتباط با ما را آقای رحمانی تعیین می کند.پیگیری های ما برای این که قوانین و مقررات را اجرا کنند،خوب جواب داده است.البته نمی گویم در همه جا موفق بوده ایم ولی در بسیاری از جاها موفق بوده ایم و توانسته ایم آن جایی که قوانین و مقررات را اجرا نمی کنند،پیگیری کنیم و آن ها را ملزم به اجرا کنیم.بخشی از موارد اطلاعاتی که شما می خواهید،در یک سی دی تهیه کرده ایم که مربوط به قوانین و مقررات ایثارگران است و در سفرهای استانی به مشاور امور ایثارگران استاندار داده ایم و درخواست کرده ایم به مشاوران امور ایثارگران همه دستگاه های استان بدهند. نمی دانم این سی دی دست شما رسیده است یا نه،دوستانی که ندارند من به آقای رحمانی گفته ام که به تعداد دوستان تکثیر کنند و بدهند که دسترسی آن ها به قوانین و مقررات ایثارگران از طریق این سی دی تسهیل شود.

مسئله بعدی این نشریه «روایت ایثار» است که نمی دانم به دست دوستان می رسد یا نه،آن طور که پیدا است به دست شان می رسد.این نشریه الان به شماره چهاردهم رسیده است.در همین شماره اخیر تمام قوانین و مقررات و لایحه جامع ایثارگران چاپ شده و این که قوانین و مقررات بودجه 85 در مورد ایثارگران و موضع ما در این قبال چیست و همین طور فعالیت های استان ها در این موارد،همه و همه در این نشریه آمده است.ایجاد یک مسیر گفت و گو و مفاهمه بین استان ها و تهران از طریق این نشریه و سایت و آدرس آن هم قابل اقدام است که آن را توصیه می کنم.

مسئله بعدی در مورد نکاتی است که نماینده محترم ایلام مطرح فرمودند.که آن ها راهکارهای بسیار خوبی است.باید ما تکیه زیادی روی کتاب و کتاب خوانی و ادبیات و هنر خصوصا ادبیات داستانی داشته باشیم.برای این که این فرهنگ اگر بخواهد برای نسل های آینده بماند و کانال اجرای آن هم بچه های ارشاد باشند،محمل های شما همین چیزها است.بنابر این در استان ها اگر شما بتوانید زیر بال ادبیات داستانی را بگیرید و این را با فرهنگ ایثار و شهادت و خاطرات بچه های جانباز و خانواده شهدا ترکیب کنید،شما کار اصلی خودتان را انجام داده اید و ان شاء الله در این مورد هم از حمایت های وزارتخانه در سطح مرکز برخوردار خواهید بود.

در این جزوه هایی که خدمت شما داده اند،آیین نامه بند «د» ماده 159 قانون برنامه سوم که در ماده 106 قانون چهارم تکرار شده است را به طور کامل بخوانید.این به مقدار زیادی راهنما و راهگشای شما در فعالیت های استانی و شهرستانی خواهد بود و می تواند مهم ترین دستمایه کار شما در ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ها باشد.

عرض آخر من این است که اگر فکر می کنید در خصوص این موارد،ما می توانیم به شما کمک کنیم در خدمت شما خواهیم بود.البته بسیاری از اشکالاتی که گرفته شد،اشکالات اجرایی بود که باید به آقای دهقان گفته می شد،چون ایشان مسئول اجرایی امور ایثارگران کشور هستند و می توانند مکاتبه کنند و به رئیس جمهور گزارش اوضاع را بدهند.آن کسی که باید دستور اجرا بدهد،مسئول اجرایی این امور در کشور است که در واقع بنیاد شهید است.

بسم الله الرحمن الرحیم.درباره ضمانت اجرایی مقررات،عزیزان صحبت هایی را فرمودند که واقعا خود ما هم احساس می کنیم در بعضی از موارد آن اهرم لازم را نتوانستیم برای اجرای قوانین و مقررات ایجاد کنیم.البته شاید علت آن این باشد که از همان سال های جنگ هیچ کدام فکر نمی کردیم که روزی بیاید که یک مدیری و یک شخصی،قوانین و مقررات ایثارگران را انجام ندهد،تب و تاب ایثار و شهادت جامعه را فرا گرفته بود و کسی اجازه فکر کردن به این موضوع را به خود نمی داد.اما به هر حال داریم می بینیم بعضی از قوانین و مقررات با پیگیری های فراوان بالاخره اجرا می شود  یا بعضا اجرا نمی شود که دلایل متعددی دارد؛شاید بعضی از قوانین و مقررات ما آن روانی و شفافیت لازم را ندارند و مبهم بیان شده اند.قانون گذار به دلیل این که آن موقع می فهمیده است که چه می گوید و جامعه هم در آن زمان درک درستی داشته قانون را به نحوی نوشته است،اما بعدها مسائلی پیش آمده که این قوانین و مقررات نیاز به تفسیر پیدا کرده است.البته مهم تر از این ضمانت های قانونی،بحث نهادینه کردن اجرا و توجه به قوانین و مقررات مربوط به ایثارگران است.یک خاطره ای را می خواهم این جا عرض کنم که مصداق نهادینه شدن فرهنگ ایثارگری است که اگر به این جا برسیم بسیاری از مسائل ما حل است.در سفری که خدمت آقای رحماندوست در الجزایر بودیم در ماشینی بودیم که یک خانم خبرنگار بی حجابی جلو نشسته بودند و من به اتفاق یکی از همکاران عقب نشسته بودیم،در تمام این مسیر این خانم روسری نداشت اما به یک میدانی رسیدیم که من متوجه شدم این خانم یک دستمال گردنی را که داشت از دور گردنش کشید و روی سرش انداخت.پنجاه متر که از میدان دور شدیم مجددا از روی سرش برداشت و روی گردنش انداخت که این برای من سوال شد.از ایشان در این مورد سوال کردیم و ایشان یک جمله گفتند و آن هم این بود که مگر متوجه نشدید این جا میدان شهید بود!!این بحث نهادینه شدن است،زمانی که ما به آن جا رفته بودیم،42 سال از انقلاب آن ها و اخراج فرانسوی ها از الجزایر می گذشت.بعد از این مدت مسئله به گونه ای نهادینه شده بود که یک خانم  18-19ساله که چنین واقعه ای را ندیده است این مسئله را رعایت می کند.این بهترین ضمانت اجرا در بحث نهادینه شدن است.اما مواردی هم وجود دارد که ما می توانیم اعمال قانون کنیم،مثلا در بحث استخدام،اهرمی به نام کمیسیون ماده16قانون استخدامی جانبازان داریم که به شکایت های جانبازان رسیدگی می کند.خوب است اختیارات این کمیسیون تسری داده شود به سایر ایثارگران.یکی از سازمان های رسمی کشور با ماموریت آموزشی یکی از جانبازانش موافقت نمی کرد،آقای دکتر رحماندوست هم چندین بار مکاتبه کردند و توصیه کردند ولی عملی نشد،نهایتا این جانباز به کمیسیون ماده 16هدایت شد،کمیسیون به نفع این جانباز رای داد ولی مدیر کل مربوطه عمل نکرد.با توجه به این که حکم کمیسیون ماده 16 از نظر قضایی معتبر است،در نهایت این حکم و عدم تمکین دستگاه را به مرجع قضایی آوردند و حکم جلب مدیر کل را گرفتند و عاقبت مدیر کل به این رای عمل کرد و با ماموریت این جانباز موافقت شد.

در رابطه با پست سازمانی مسئولان ایثارگران استان ها که یکی از دوستان اشاره کردند،باید بگویم در حال حاضر با توجه به سیاست دولت در کوچک سازی حجم دولت،امکان ایجاد پست وجود ندارد.فقط پست مشاور وزیر و پست مشاور استاندار وجود دارد.در استان ها ما شورای هماهنگی امور ایثارگران داریم،البته این شورا بسته به ضعف و قوت مشاور استاندار در استان ها متفاوت است؛در بعضی از استان ها این شورا دارد خیلی فعال عمل می کند،رابطین امور ایثارگران سازمان ها در آن شورا عضو هستند،مصوبات شان هم جدی است،پیگیری آن ها خیلی خوب است و یک نفر با حفظ پست سازمانی خودش مسئولیت امور ایثارگران را در سازمان ها دارد مانند شما عزیزان که در خدمت تان هستیم.

همان گونه که آقای دکتر رحماندوست فرمودند باید یکسری سوالات را از بنیاد شهید می کردید نه از ما،جای ما با بنیاد نباید عوض شود و هم این طور جای شما هم با بنیاد نباید عوض شود.شما پاسخ گوی امور بنیاد نیستید و وظیفه اجرایی امور بنیاد را هم ندارید.شما بحث هماهنگی،نظارت و پیگیری را دارید.حسن اجرای قوانین را در سیستم خودتان شما باید نظارت کنید.شما باید استعدادها و توانمندی های سازمان خودتان را بشناسید.آن توصیه موکدی که آقای رحمانی در خصوص بحث تابلوی ایثارگران داشتند،واقعیت این است که  با نصب تابلو باید ایثارگران سازمان شما یک نشاط و پویایی و یک حرکت جدید را در سازمان احساس کنند.یک موجی از این همایش را شما باید با خودتان ببرید.نه این که شلوغ بکنیم و مطالبی مطرح کنیم که نتوانیم از پس آن برآییم.خیلی کارها را می شود انجام داد،همین که در یک دستگاهی به یک مناسبتی یک پیام تبریکی به ایثارگران مان می دهیم،ایثارگران می گویند که ما فراموش نشده ایم و سیستم به ما توجه دارد.دخالت دادن این دوستان در تصمیم سازی ها و کمک گرفتن از توان این ها در ارتقای کیفیت خود دستگاه موثر است.فقط یک طرفه نباشد که ما بگوییم با آقای رئیس صحبت کردیم و قرار است یک تسهیلاتی بدهند ،یا یک مراسمی بگذاریم . البته این ها خیلی عالی است و در آیین نامه هم هست،اما باید دستگاه هم شاهد باشد که ایثارگران دست به دست هم داده اند تا کیفیت خدمات رسانی آن سازمان را بالا ببرند.مدیران باید اطمینان پیدا کنند که ایثارگران مطمئن ترین و قوی ترین افرادی هستند که می توانند رئیس را در پیشبرد اهداف کمک کنند.تجربه ای را ما در وزارت کشور دیده ایم و این پیشنهاد را هم خدمت آقای رحمانی داریم که ما بیاییم استان های همجوار را چهار تا چهار تا یا پنج تا پنج تا در قالب کارگروه های منطقه ای ایجاد کنیم.برای هر کارگروه با رای خود دوستان یک رئیس انتخاب کنیم که دوره ای باشد و هر سال عوض شود و این گردهمایی سراسری به صورت گردشی در استان ها بچرخد.چون امکان این که در سال بیش از یکی دو بار گردهمایی سراسری داشته باشیم،وجود ندارد،ولی به صورت منطقه ای امکان بیشتر و بهتری وجود دارد.این طوری استان های همجوار تجربیات هم را ملاحظه می کنند و یک نشاط و پویایی به این جمع داده می شود.

یک نکته هم درباره بعضی افراط ها و تفریط ها بگویم.یک کارهایی بعضی وقت ها می شود که موجب وهن ایثارگران است.مثلا می خواهیم به ایثارگران بگوییم که ما به شما توجه داریم،یک اطلاعیه ای می زنیم که مثلا فرزندان شهدا برای گرفتن پنج کیلو شکر به دفتر ایثارگران مراجعه کنند!این خیلی بد است.اگر این توجه نباشد بهتر است.یک زمانی گفته بودند به دانشجویان رتبه های برتر دو هزار تومان بن کتاب می دهند!این کار موجب وهن ایثارگران می شود.ما باید به دنبال زمینه هایی بگردیم که موجب تقویت آن ها باشد نه موجب وهن آن ها.خیلی کارها می شود انجام داد،البته این آیین نامه بند «د» ماده 159 که مفصل ترین آیین نامه است خیلی ابهام و کلی گویی دارد و در پیشنهاد جدیدی که شورای ترویج ایثار و شهادت به دولت داده است،این آیین نامه بسیار با شکل بهتر و عملیاتی تر ان شاء الله تصویب می شود و به دست شما می رسد.

بسم الله الرحمن الرحیم.اولین نکته ای که آقای بخشعلی زاده مطرح کردند بحث آموزش بلند مدت ایثارگران بود که چون یک بحث درون سازمانی است باید با شناخت ایثارگران و قابلیت ها و سطح علمی آن ها و امکاناتی که سازمان دارد برنامه ریزی شود.اگر ایثارگران در آموزش های بلند مدتی که بیرون از دستگاه است قبول شوند،به خصوص جانبازان می توانند از ماموریت آموزشی استفاده کنند و این قانون است.درباره سایر ایثارگران هم طبق ماده 99 قانون برنامه چهارم توسعه،دولت موظف است حمایت های لازم را برای حفظ و تثبیت موقعیت های شغلی آن ها به عمل آورد.ولی به شکل عملیاتی و اجرایی باید مشخصا طرح و برنامه داشته باشید و بچه ها را هدایت کنید به سمت آن نوع آموزش هایی که نیاز دستگاه است .یعنی دنبال آموزشی برود که بتواند ارتقای شغلی بعدی خود را به راحتی تحصیل کند.به عبارتی شناخت قابلیت هایی که ایثارگران دارند و آموزش هایی که باید ببینند  و هدایت آن ها باید اساس کار باشد.ممکن است شما بگویید ما در مرکز یک جایی یا یک کمیته آموزشی داشته باشیم که این بچه ها را بتواند شناسایی و هدایت کند،این تدبیری است که در وزارتخانه می کنید.

درباره کمک هزینه درمان به خصوص دندانپزشکی ،قطعا ایثارگران کارکنان دولت محسوب می شوند و بیمه هستند و به تبع بیمه ای که هستند از هزینه هایی برخوردارند.متاسفانه بخش دندانپزشکی کمتر مسئول خدمات بیمه ای است مگر این که آن فردی که این مشکل را داشته ،

جانبازی باشد که از این ناحیه آسیب دیده باشد،وگرنه به طور کلی خدمات بیمه ای در حوزه دندانپزشکی ضعیف است و کمک ها از طریق دیگری باید به فرد ارائه شود.اگر فردی از هر یک از همکاران دچار این مشکل شد باید به طرق دیگر مثلا از طریق وام های قرض الحسنه یا کمک های دیگر اقدام کنید.خدمات بیمه ای معمولا در این جا پوشش چندانی ندارد.بیمه مکمل خانواده های ایثارگران در قالب بند «ج» ماده 37 قانون برنامه سوم توسعه است.این بند،خود جانبازان – و نه خانواده های آن ها – را از پرداخت سرانه بیمه پایه و مکمل معاف می کرد.قبل از این،یک قانون دیگری داریم که دو سه سال قبل از آن ابلاغ شده بود و یک بخشنامه ای دولت داشت که جانبازان و خانواده های تحت تکفل آن ها از پرداخت بیمه پایه معاف بودند و ما دو معافیت برای جانبازان داشتیم؛یکی این که قبل از بند «ج» برنامه سوم توسعه،جانبازان و خانواده های آنان از پرداخت هزینه سرانه بیمه پایه معاف بودند ،بعد هم که بند «ج» برنامه سوم توسعه آمد و این بند فقط فرد جانباز را معاف می کرد،لذا با ترکیب این دو قانون،خود جانباز از پرداخت بیمه مکمل و پایه،و خانواده او از پرداخت سرانه بیمه پایه معاف می شوند.سایر خانواده های ایثارگران هم مثل آزادگان و خانواده های شهدا هم قانون خودشان را داشتند.پس آن چیزی که الان ضابطه است این است که خود جانباز از پرداخت بیمه مکمل معاف است،که الان عملا از حقوق های جانبازان کم نمی شود و آن چه را هم کم کردند به جانبازان برگرداندند و خانواده های آن ها هم از پرداخت سرانه پایه معاف هستند و فقط بیمه مکمل را باید بدهند.

در مورد استفاده ایثارگران از مزایای کارشناسی برای دارندگان مدرک دیپلم و فوق دیپلم،قبلا آن ضریب دویستی که در امتیازبندی ها برای دارندگان مدرک تحصیلی دانشگاهی می دادند،خود به خود کسانی که فوق دیپلم بودند و مدرک کارشناسی داشتند برخوردار می شدند ولی در مورد جانبازان عمل نمی شد؛جانبازان و آزادگان برابر قانون از یک مقطع تحصیلی بالاتر برخوردار بودند و خود به خود وقتی جانبازی دیپلم باشد به این ترتیب فوق دیپلم شناخته می شود.لذا این موضوع الان حل شده است و دوستان جانباز شما که مشاغل کارشناسی دارند اگر دیپلم باشند با آن ها معادل با فوق دیپلم رفتار می شود و عنوان دانشگاهی را هم – چون دانشگاه نرفته اند – معادل با یک فرمولی خود دستگاه با آن ها حساب می کند.کسانی که زیر دیپلم بودند و دیپلم حساب می شوند آن ها دیگر در این مقاطع جا ندارند.پس تا حد دیپلم برای جانبازان دارد عمل می شود و دیپلم و فوق دیپلم لحاظ می شود و آن امتیاز ضریب خاص خودش را در کارشناسی دریافت می کند،اگر جایی غیر از این عمل می شود بگویید تا پیگیری کنیم.

درباره جانبازانی که با حالت اشتغال آن ها کمیسیون موافقت ندارد باید موردی صحبت کنیم.ما جانبازی داریم که درصد جانبازی او 70 درصد است ولی نمی خواهد حالت اشتغال باشد و جانبازی داریم که درصد جانبازی او 20 الی 30 درصد است ولی به علت مشکلاتی که دارد متقاضی حالت اشتغال است؛که این ها باید مورد به مورد مطرح شود و نمی توان در این مورد حکم کلی صادر کرد.

در مورد پرسنل کتابخانه های عمومی که به بخش عمومی غیر دولتی واگذار می شوند،عنایت دارید که قانون در بخش واگذاری بخش های دولتی به غیر دولتی تکلیفی را برای مدیران ایجاد کرده که پرسنل ایثارگر خودشان را از این واگذاری ها مستثنی کنند.اگر در بخش مدیریت کتابخانه های شما تعدادی جانباز،رزمنده و خانواده شهید کار می کردند و نمی خواهند در این واگذاری ها منتقل شوند و نمی خواهند از سیستم وزارتخانه خارج شوند،وزارتخانه مکلف است آن ها را در بدنه خودش نگه دارد چون آن ها از ابتدا در استخدام وزارتخانه بودند.به عبارتی این افراد از آن واحدها رها می شوند و به بدنه وزارتخانه در آن قسمت های موجود می آیند.این پیش بینی حمایتی تا آن جا است که اگر همه واحدهای یک وزارتخانه هم واگذار شود و فقط مثلا دفتر وزیر بماند،این مجموعه ایثارگران می آیند تا به آن دفتر برسند و اگر آن دفتر هم منحل شود باید آن ها را به یک وزارتخانه دیگر منتقل کرد؛پس تا زمانی که یک چراغ در وزارتخانه روشن است،ایثارگران باید زیر آن باشند.این افراد از خدمت رها نمی شوند مگر خودشان مایل باشند.اگر کتابخانه های عمومی که به بخش غیر دولتی واگذار شده است چنین افرادی دارد باید به بدنه وزارتخانه منتقل کنند در غیر این صورت خلاف قانون عمل شده است.

رحمانی :در مورد کارکنان ایثارگر کتابخانه ها یک نکته را عرض کنم.الان بحث تعیین تکلیف کارکنان ارشادی نهاد کتابخانه ها مطرح است.ممکن است قانون منع بازگشت ارشادی ها به ارشاد برداشته شود،در آن صورت ما با اولویت دادن به ایثارگران کمک می کنیم تا کسانی که می خواهند برگردند به وزارتخانه،بتوانند برگردند و اگر اتفاق دیگری بیفتد تابع آن قانون خواهد بود.الان بنده در موقعیتی نیستم که بتوانم پاسخ قاطع بدهم،ما هنوز آن بخش از کارکنان نهاد کتابخانه ها را که از ارشاد مامور شده اند  به نوعی جزء خانواده بزرگ ارشاد می دانیم و مسئول هماهنگی ایثارگران نهاد کتابخانه ها (آقای ارجمندی) راهم دعوت کرده ایم،که در جلسه حضور دارند.اما به هر حال باید صبر کرد تا تکلیف روشن شود.فعلا پاسخ شما به آن دوستان این نباشد که شما حذف شده اید.یک مشکل قانونی این وسط هست که باید حل شود ولی این که چگونه حل شود و به چه نحوی ما بتوانیم این مسئله را به نفع کارکنان نهاد کتابخانه ها حل کنیم،این دیگر محتاج زمان است و زمان آن هم در اختیار ما نیست و فعلا به این سوال ما جواب قاطع نمی توانیم بدهیم.

شکوری :در بحث حالت اشتغال ما گفتیم اگر فرد حالت اشتغال گرفت،می تواند گواهی حالت اشتغالش را ارائه نکند ولی اگر جانبازی حالت اشتغال شناخته شد برابر ضوابطی که هست اشتغال مجددش مانع قانونی ندارد.آخرین اظهار نظری که سازمان مدیریت داشته،این بوده که اشتغال جانبازان حالت اشتغال به صورت پاره وقت و غیر رسمی اشکال ندارد.یعنی اشتغال مجدد همه جانبازان حالت اشتغال به شکل غیر رسمی مانعی ندارد.به عبارت دیگر جانبازان مستخدم رسمی به اعتبار حالت اشتغال یک حقوق می گیرند و ضمنا می توانند سر کار برگردند و به صورت پاره وقت یا به صورت قراردادی کار کنند و حقوق جداگانه ای بگیرند.دفتر ما البته به این تفسیر سازمان مدیریت اعتراض کرد.ما گفتیم خود قانون فرقی بین اشتغال مجدد جانباز حالت اشتغال اعم از رسمی و غیر رسمی قائل نشده است.آن ها در پاسخی که دادند گفتند آن جاهایی که با شما هماهنگ هستند طبق نظر شما عمل کنند،ولی نظر ما [سازمان مدیریت] پاره وقتی است؛یعنی سازمان مدیریت به جانباز حالت اشتغال شغل دائمی رسمی نمی دهد ولی به نظر ما قانون حتی برای اشتغال رسمی جانباز حالت اشتغال هم منع نگذاشته است.بنابراین اقلش همان نظر سازمان مدیریت است که این ها می توانند به صورت پاره وقتی و نیمه وقتی غیر رسمی کار کنند ولی نظر دفتر ما بر این بوده که حتی اشتغال رسمی هم منعی ندارد و می توانند مجددا بیایند در سیستم استخدام شوند.

در خصوص اقدامات قانونی که دوستان گفتند رعایت نمی شود،باز این ها موردی است که باید موردش منعکس شود.شما نمی توانید بگویید در تمام کشور به قانون ایثارگران پایبند هستند یا نیستند،منتها در آن جایی که موردی پیدا می شود که پایبند نیستند باید منعکس شود تا اقدام کنیم.

درباره مسئله بانک ها که در استان گیلان اتفاق افتاده،بانک موظف است که وقتی قراردادی با کسی منعقد می کند،تضمین لازم را از طرف بگیرد.در صورت پرداخت نکردن اقساط از طرف وام گیرنده،باید اخطار بدهد و بعد از اخطار ممکن است به جایی برسد که ملک را که وثیقه آن جا بوده از طریق مناقصه بفروشد.منتها راهکاری که وجود دارد این است که رئیس بانک می تواند در شورای آن جا پرداخت خسارت دیرکرد را به طور کل معاف کند.ما در دفتر خودمان مراجعه ای داشتیم که وامی داشتند که جریمه آن بیش از اصل وام بود.با مدیر عامل بانک مکاتبه کردیم و مسئله حل شد.این در اختیار مدیر عامل است که خسارت دیرکرد را ببخشد یا این که فشار را کم کند یا حداقل این است که دوره تقسیط آن را بیشتر کند،اما نمی توانند از اصل وام بگذرند.این که بانک را مواخذه کنیم و بگوییم چرا ملک را به مناقصه گذاشته،درست نیست.این قانون است و بانک باید بالاخره طلبش را وصول کند.

رحمانی : از همه دوستانی که زحمت کشیدند و از راه دور تشریف آوردند،تشکر می کنیم.این نشست،نشست پر برکتی بود و ان شاءالله این توشه ای که شما از این گردهمایی یک روزه گرفتید در مسیر خدمت رسانی شایسته به ایثارگران و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت مورد استفاده قرار بگیرد.

بار دیگر از همه دوستانی که از صبح تا به حال چند ساعت کار فشرده کارگاهی را تحمل کردند،تشکر می کنم.ما و تشکیلات آقای دکتر رحماندوست و تشکیلات بنیاد شهید برای خدمت هر چه بهتر به ایثارگران عزیز  در خدمت شما هستیم و امیدواریم حاصل این جلسه،ایجاد یک جهش کاری در خدمت به ایثارگران عزیز شاغل در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی باشد.من همین الان بعد از پایان صحبتم،بعد از اتمام این کارگاه توجیهی یا پرسش و پاسخ – یا هر اسمی که می خواهید روی آن بگذارید – در خدمت شما هستم تا هر ساعتی که لازم باشد.برای گفت و گوی دوطرفه یا چند نفره تا هر ساعتی که دوستان اجازه داشته باشند بمانند،ما در خدمت هستیم.