"قدرت الله رحمانی" مشاور وزير ارشاد در امور ايثارگران
خدمت میهمانان عزیز خیر مقدم عرض می کنم.در خدمت اعضای محترم کارگروه فرهنگی شورای مشاوران وزرا و روسای دستگاه ها در امور ایثارگران هستیم،این را جهت استحضار جناب آقای جعفری جلوه معاون محترم وزیر در امور سینمایی و جناب آقای ایمانی معاون محترم هنری عرض می کنم ،ضمن این که خدمت این دو بزرگوار هم عرض خیر مقدم دارم.

برای اطلاع آقایان جعفری جلوه و ایمانی یک توضیحی درباره جمع حاضر بدهم؛جمعی که در خدمت شان هستیم اعضای کارگروه فرهنگی شورای مشاوران وزرا در امور ایثارگران هستند.شورای مشاوران وزرا در امور ایثارگران به نوعی هیات دولت مشورتی در امور ایثارگران است که سه کار گروه فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی دارد.اعضای حاضر،مشاوران وزرای وزارتخانه های فرهنگی از جمله وزارت علوم،وزارت آموزش و پرورش،سازمان صدا و سیما،سازمان تربیت بدنی،وزارت امور خارجه،مرکز مشارکت امور زنان،بنیاد شهید و امور ایثارگران،سازمان ملی جوانان و ... هستند.جلسات کارگروه به صورت دوره ای در سازمان های عضو تشکیل می شود.این جلسه سوم است که در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل می شود.در جلسه اول گزارش اجمالی از فعالیت های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه خدمت رسانی به ایثارگران و ترویج فرهنگ ایثار و شهادت ارائه شد و در همان جلسه دوستان تقاضا کردند که ما یک نشست مشترک تخصصی با معاونت های تخصصی وزارتخانه ها داشته باشیم که اولین جلسه آن را در خدمت شما عزیزان هستیم.موضوع جلسه هم"بررسی راه های موثر ترویج فرهنگ ایثار و شهادت با استفاده از دو ابزار سینما و هنر"است.برنامه هایی که همکاران ما در وزارتخانه دارند و هم چنین احیانا ابهامات و سوالات و حتی انتقادهایی که ممکن است اعضای کارگروه فرهنگی به عملکرد ما داشته باشند،در این جا مطرح می شود.ما امیدواریم نتیجه و خروجی این جلسه کمک به اعتلای فرهنگ مقدس ایثار و پایداری و شهادت باشد.من ابتدا از دو برادر عزیزمان می خواهم مطالب شان را بفرمایند بعد اعضای محترم جلسه مسائل شان را مطرح کنند.

در فرصتی که ما تاکنون در خدمت اهالی سینما بودیم،رویکردهایی را برای موسسات اصلی تابعه فرض کردیم و در دستور کار قرار دادیم و با فهمی که از مقوله ایثار و شهادت،پایداری و مقاومت داشتیم،در سرفصل هایی همچون فرهنگ پهلوانی،مطلب را در نقطه آغاز دیدیم.من تعبیری از بسیج دارم و آن این که،آن را جلوه امروزین همان فرهنگی می بینم که از آن در فرهنگ ملی و فرهنگ عمیق دینی خود به «فرهنگ پهلوانی»یاد می کنیم.بسیجیان،پهلوانان امروزین جامعه ما بودند و هستند و خواهند بود.نام آن روند،نگاه و جریانی که به اهل فتوت و مروت و جوانمردان و پهلوانان در عمق تاریخ ما معروف است (از عصر اسطوره گرفته تا تاریخ) امروز "بسیجی" و "بسیج" است؛همان شخصیت مردمی که به وقت حیات،محور همه آمال و آرزوهای مردم است و در وقت ممات،پیش قدم و پیش قراول مرگ پذیری برای بقای مردم،بقای فرهنگ و بقای آن ارزش هایی که می بایست بماند و انسان ها در نسبت با آن ارزش ها در جایگاه فنا قرار می گیرند.

 توافق نامه هایی که همه ساله فی ما بین معاونت امور سینمایی و موسسات تابعه ای که عرض کردم،منعقد می شد عمدتا  جنبه کمی داشت؛یعنی در کلیاتی بر اساس یکسری منابع مستقیم مالی و بودجه به نقطه نظر مشترک می رسیدند و موسسات هم فعالیت های آن دستگاه ها را پیگیری می کردند.این بار ما این توافق نامه ها را با جنبه های مضمونی و مفهومی تکمیل کردیم.در واقع اصرار خود را بر این گذاشتیم که می بایست مضامین فعالیت دقیق تر و روشن تر باشد.لذا در سرفصل این توافق نامه ها عناوینی به عنوان اولویت مضمونی و موضوعی برای موسسات اصلی تابعه فرض شده است که نگاه به جنگ از یک منظر تازه به معنی کشف چرایی جنگ از جمله مهم ترین اولویت های ما در این جهت گیری است.این سرفصل مهم را به این دلیل اولویت دادیم که ما تا به حال توفیقات زیادی در پرداختن به ادبیات دفاع مقدس نداشته ایم.در اندازه های قابل قبولی هم در سینما و هم در دیگر عرصه ها تلاش هایی صورت گرفته است؛اما جای یک مقوله و معنا هم چنان خالی است و آن این که،این جنگ بر اثر چه بود و طرفین این جنگ نمایندگی کدام فرهنگ و کدام تمدن و کدام جریان تاریخی را بر عهده داشتند؛کدام ارزش ها و فضیلت ها یا ضد ارزش ها را نمایندگی می کردند.به لحاظ فلسفی این جنگ،جنگ میان کدام دو جبهه بود؟کشف این که یک سوی جنگ،دو اتحاد ناتو و ورشو ایستاده بودند و در سوی دیگر،یک ملتی که می خواست خارج از بلوک بندی های مرسوم جهانی باشد.کشف این معنا که این جنگ،جنگ فلسفی بین لیبرال – دموکراسی و سوسیال – دموکراسی مدعی و اومانیسم و سکولاریسم و لائیسم و بسیاری دیگر از ایسم هایی که به عنوان مکاتب زنده در امروز مدعیانی دارد در یک طرف،و در طرف دیگر خط و راه انبیا،خط و راه ادیان،خط و راه مومنان به راه خدا و کسانی که می خواستند در مدینه ایمانی زندگی کنند و عزم خود را برای این مقوله جزم کرده بودند. نبرد بین ملتی که به هویت اصیل خود بازمی گشت و جبهه ای که سربازان آن صرفا به عنوان سربازان یک فرماندهی بزرگ برای یک فرهنگ مهاجم شمشیر می زدند یا می جنگیدند.در این مقوله کم تر سینمای ما سخن ارائه کرده است.کم تر چهره واقعی حریف و دشمن ما شناخته شده است.ما عمدتا با مهره های پیاده جبهه دشمن در فعالیت های فرهنگی و هنری رو به رو بودیم.در واقع مجموعه عراق و سرفرماندهی عراق صرفا مهره های این بازی بودند،سرفرماندهی اصلی حریف مقابل ما در این صحنه شطرنج و مواجهه،نظام سلطه ای بود که با ظرافت و برنامه و دقت در میدان بود و به هر حال عوارض و عوامل آن را به خوبی می شناسیم.از ادواتی که در اختیار او بود،سوپراستار فرانسوی در کنار آواکس آمریکایی در کنار انواع تسلیحات هلندی و بلژیکی و انگلیسی و انواع تسلیحات شیمیایی و ... گرفته تا هماهنگی های بسیار جدی مهندسی جنگ که از سوی پیمان ورشو و ناتو به طور مشترک در اختیار او قرار می گرفت.این جنگ هم چنان باقی است.حداقل به صورت ظاهری در هیات فرماندهی آمریکایی،سه جنگ در امتداد هم در منطقه در این بیست سال و اندی واقع شده است و ما هم چنان در این جنگ هستیم.اگر بنا باشد جنگ هشت ساله را جنگ اول خلیج فارس بدانیم،آن چه که در کویت گذشت،مرحله دوم این جنگ بود و آن چه که امروز در عراق می گذرد،مرحله سوم این جنگ است.یک جنگ است با یک فرماندهی واحد از سوی حریف و طرف مقابل،مردمان منطقه که در حال بیداری و پایداری هستند.

با این تحلیل و تلقی،بخشی از فعالیت های ما در عرصه دفاع مقدس به صورت رویکرد در حال برنامه ریزی و شکل گیری متون و منابع است و طبیعتا به مرحله تولید و عمل هم کشانده می شود؛که پاره ای از آثار در حال ساخت هم گواه این مساله است.اگر بنا باشد به مصداق نام ببریم،مشاهده خواهید کرد که به گونه ای این مضامین در آثاری که اکنون در دستور کار است،جاری و ساری است.

 از این رویکرد کلی که بگذریم،همان خط و نگاه احیای فرهنگ پهلوانی و نگاه به بسیج از اسطوره تا تاریخ،یک سر فصل بسیار جدی برای ما است و کوشش ما این است که بتوانیم آن پهلوان خفته و در حال بیدار شدن ایرانی را به صحنه بکشانیم.یک مقاله از کیسیینجرنقل است که می گفت:«نگذارید اژدهای چینی ها زنده شود».اژدها در فرهنگ چینی،نماد خوبی،نیکی،پاکی،مقاومت،حیات و زندگی است،بر خلاف تلقی که از بیرون به این معنا صورت می گیرد؛سینمای غرب بسیار کوشید که این اژدها را در هیات «گودزیلا» و عامل وحشت،توحش،انحطاط و انهدام معرفی کند تا این حیات و احیا در آن حوزه فرهنگ تمدنی به تاخیر بیافتد.کوششی از سوی هالیوود بود برای خفته نگه داشتن آن اژدهای بیدار کننده چینی.امروز آن اژدها زنده شده است و چین یک قدرت عظیم در صحنه جهانی است.حتما آن استراتژیست یهودی آمریکایی در برداشت عمیقی که می توانست از حریفان دیگر خود در صحنه داشته باشد،در ذهنش گذشته بود که نگذارید آن پهلوان تاریخی ایرانی هم زنده شود،او نیز عنصری پیش رونده و پیش برنده است و طبیعتا نظام سلطه را یارای مقاومت در مقابل او نیست.ما دیدیم به همان میزان که در پهنه های نبرد هشت ساله،این پهلوان به منصه ظهور رسید،چه کرد و همین امروز هم وقتی که ادامه حیات می دهد،چگونه است و اگر این فرهنگ به تمام قدرت زنده شود،چه می کند.وقتی از فرهنگ پهلوانی صحبت می کنیم،در واقع از فتوت،جوانمردی،گذشت،ایثار،مراقبت از همه فضیلت ها و نماد همه خوبی ها و نیک سرشتی ها صحبت می کنیم که انسان مطلوب و تراز اسلامی و ایرانی است.اگر این بتواند به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود و بتواند به جزءجزء حیات اجتماعی ما نفوذ کند و در آن ها نفوذ داشته باشد،طبیعتا یک جامعه ای خواهد بود با همه ابعادی که می تواند کارسازترین نقش را داشته باشد.ما گمان می کنیم با ظهور چنین انسانی در چشم انداز بیست ساله در منطقه در صدر خواهیم نشست و در جهان قدر خواهیم یافت.وقتی از صدرنشینی در منطقه در چشم انداز 1404 سخن می گوییم،با تکیه بر چنین انسانی است؛موجودی خردگرا،زیبایی جو،علم گرا و در عین حال فداکار با همه ویژگی هایی که از فرهنگ پهلوانی می فهمیم.این سرفصل یکی از اصلی ترین سرفصل هایی است که در برنامه های موسسات خود گنجانده ایم و از آن ها در جهت بروز و ظهور فعالیت هایی که انجام می دهند،مطالبات جدی داریم.

سرفصل مهم دیگری که امروز در دستور کار ماست،پرداختن به مقوله بیداری و پایداری در کلیت جهان اسلام و منطقه است.پهنه ای که از آن باخبر هستیم؛از عمق آسیا شروع می شود و به کلیت شمال آفریقا کشیده می شود و حتی تا بالکان و قلب اروپا هم این وسعت ادامه دارد.مصداق بارز این بیداری و پایداری در حال حاضر دو ملت لبنان و فلسطین هستند.اولویتی که ما در این زمینه در دستور کار داریم و طبیعتا برای تولید آثار در این زمینه،شواهد متعددی قابل بیان است؛کارهایی که به مقاومت مردم لبنان و به خصوص مقاومت سی و سه روزه اخیر مربوط می شود که آثار مستند و داستانی متعددی امروز در دستور کار تولید و حتی آماده شدن است و پاره ای حتی آماده شده است.پاره ای از کار هایی که در جشنواره های فیلم کوتاه تهران در روزهای آینده مشاهده خواهیم کرد و در جشنواره فیلم فجر هم ان شاءالله موارد دیگری را،هم در عرصه مستند و هم در عرصه داستانی،ملاحظه خواهیم کرد.

مقوله دیگری که به این معنا می تواند مرتبط باشد،بحث دسایس صهیونیسم و افسانه هلوکاست و سوءاستفاده و بهربرداری از این مقوله است.این هم سرفصل دیگری است که در دستور کار ماست.

در نهایت سراب لیبرال – دموکراسی غرب که همه این ماجرا در جهت پرده برداشتن از چهره فریبنده ای است که او امروز بر چهره دارد و می بینیم این پرده تا چه اندازه در حال افکنده شدن است و شواهد آن قابل مشاهده است.منتها این یک سرفصل جدی در دستور کار ماست که به طور مستمر دنبال خواهد شد.

این رویکردها،رویکردهای مضمونی – محتوایی است که ما به موسسات تابعه معاونت در تفاهم نامه ها ابلاغ کردیم و از آن ها عملکردهایی را مطالبه می کنیم که به تدریج در حال وقوع است.همکاری متفاوت نسبت به گذشته با پاره ای از موسسات لایه دوم – یعنی موسساتی که بیرون از حوزه معاونت هستند اما با این مقوله مرتبط اند – به طور جدی با انعقاد تفاهم نامه هایی که به تدریج در حال شکل گیری است،در دستور کار ماست.به عنوان مثال با انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس برای نخستین بار تفاهم نامه مستقیمی را منعقد کردیم.معاونت سینمایی برای اولین بار بودجه کمک به موسسات خود را به انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس تسری داد؛بودجه قابل اعتنایی که امسال اختصاص پیدا کرده است و طی یک تفاهم نامه ای توسط آن ها هزینه خواهد شد.بخشی از این بودجه در عرصه تولید ایده،فکر،فیلم نامه و برگزاری هم اندیشی های متناسبی که لازمه کار است،تزریق می شود.برای مثال یکی از بحث هایی که امروز در دستور کار مشترک ما و آن ها است،همین بحث «بسیجی از اسطوره تا تاریخ در چشم انداز فردا» است.این معنا و خط نگاه را تحت عنوان یک همایش و سمینار برای یک فعالیت مشترک منظور کردیم.این منابع در جهت تولید و ساخت و ساز کارهای مختلف مستند و داستانی در آن عرصه هم به کار خواهد آمد،همین طور در برگزاری جشنواره فیلم دفاع مقدس و در برگزاری جشنواره هایی از این قبیل که در همین ایام نزدیک در حال انجام است؛یعنی «جشنواره مقاومت» که در حوزه هنرهای مختلف تجسمی با گرایش انیمیشن برگزار می شود و به کار ما نزدیک است.یکی از مقولاتی که به اعتقاد ما می بایست مورد توجه بیشتر قرار گیرد،بردن فضای ارزشی و روح و ذهن حماسی و این خط نگاه به درون هنرمند بود،از طریق همنشینی سینما و جلوه های مقاومت،سینما و میراث آرمانی،سینما و میراث فرهنگی،سینما و میراث جغرافیایی و سینما و میراث علمی کشور به گونه ای که خود خواسته رویکرد هنرمند ما به سمت این معانی بشود و در او احساس خودباوری،احساس نشاط از ایرانی بودن،نشاط از مسلمانی،نشاط از فرهنگ پهلوانی و فرهنگ مروت شکل بگیرد.

یک برنامه مشترکی که امروز بین انجمن سینمای دفاع مقدس و موسسات ما در حال انجام است،در واقع کاری از این دست است که سینماگرانی چند را به صحنه های برانگیزاننده بردن و در کنار کسانی که این انرژی لازمه را در آن ها تحکیم و تقویت کند.مثلا بازدید از یک سایت علمی یا بازدید از یک سایت یادبود آرمان ها یا یادبود دفاع مقدس یا بردن سینماگر به تماشای عرصه هایی که در او القای این حمیت ها را می کند،از برنامه هایی است که انجمن سینمای دفاع مقدس،خانه سینما و بنیاد فارابی در دستور کار دارند.این کار همان کار مشترکی است که در این معنا هم بین ما و آن ها به صورت یک رویکرد در حال انجام است.

ما در این مدت برنامه ریزی خود را در کوتاه مدت و بلند مدت در چند شاخه تنظیم کردیم.یکی این که،از هنرمندانی حمایت کردیم که می خواهند در حوزه موضوعات ارزشی کار کنند و اعلام هم کردیم.من می خواهم این نکته را عرض کنم که به لحاظ جایگاه تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی،ما معتقدیم کار هنری که توسط وزارت ارشاد اسلامی حمایت یا اجرا می شود،از لحاظ تخصصی باید در سطح عالی باشد.این با کار یک انجمن اسلامی فرق می کند که به طور ذوقی کار می کند.وقتی قرار شد در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی یک کار هنری در ارتباط با دفاع مقدس،مقاومت و جنگ انجام شود،باید از لحاظ تخصصی در سطح بالایی باشد تا هنرمندانی که نظاره گر هستند یا می خواهند مبنای تصمیم خود را این گونه فعالیت ها قرار دهند،ببینند که انتظار این است.پس سیاست این است که متن فعالیت های اصلی ما،جلوه های حضور مقاومت مردم خود ما یا دیگر کشورهایی که به طور آرمانی با ما نزدیک هستند و هم هدف و هم سیاست هستیم،را به خوبی نشان بدهد.یک بخشی از فعالیت های ما مشارکتی است که با مشارکت نهاد های ذی ربط انجام می شود،بخش دیگر را به طور ویژه انجام می دهیم و کار هایی است که با توجه ویژه در بخش های مختلف ما انجام می شود.

ما همکاری خوبی با بنیاد حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس داشته ایم.در سال گذشته در سالروز آزاد سازی خرمشهر کارهای ویژه ای را در حوزه دفاع مقدس انجام دادیم.در نمایش و در حوزه موسیقی نتایج خوبی هم داشت و کارگروهی که در حوزه تجسمی تشکیل دادیم،هنرمندان در فضای خوبی کار کردند.این تجربه بسیار موفقی بود که می توانیم با مشارکت انجام دهیم.

هم چنین با معاونت ارتباطات فرهنگی بنیاد شهید کارهای مشترکی داشته ایم که ان شاء الله بتوانیم توسعه دهیم.چند کار هم در حوزه موسیقی در دست اقدام است.این ها کارهای مشارکتی ماست که پیگیری خواهیم کرد.

در حوزه تجسمی،یک اتفاق بسیار مهمی که در شرف وقوع است این است که با همکاری بنیاد روایت فتح،اولین جشنواره ملی هنرهای تجسمی مقاومت را در آذر ماه در موزه هنرهای معاصر برگزار می کنیم.یکی از مکان های هنری بین المللی،موزه هنرهای معاصر شناخته شده است.کاری که در موزه ارائه می شود باید استاندارد موزه هنرهای معاصر را داشته باشد و اصل این کار هم یک اتفاق جدید است که خوش بختانه در این دوره رخ می دهد.در موزه هنرهای معاصر به دلایل مختلف،این گونه مقوله ها را نداشته ایم و این اولین اتفاق است که رخ می دهد.بسیاری از هنرمندان طراز اول کشور آثاری را به شکل تخصصی با استاندارد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ارائه خواهند کرد.اگر جناب رئیس جمهور را در این برنامه داشته باشیم،یقینا می تواند مشوق خوبی برای هنرمندانی باشد که در این عرصه ظاهر می شوند تا بتوانیم گام اول را در حوزه هنرهای تجسمی به خوبی برداریم.

در حوزه تئاتر مشکلاتی داشتیم؛آخرین بار سردار باقرزاده در مشهد تصمیم گرفتند که سفره تئاتر دفاع مقدس را برچینند؛چون به لحاظ محتوایی قابل دفاع نبود.ما باید این را در یک چارچوب خاص،ویژه و حساب شده ای برگزار کنیم. سفارش هایی را تا کنون به کارگردانان مطرح و نویسندگان خوب داده اند،فکر می کنم در سوم خرداد سال آینده،چند کار شاخص در حوزه تئاتر داشته باشیم.

حوزه موسیقی هم به دو بخش تقسیم می شود؛یک بخش تخصصی است که بحث ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک ما را انجام می دهد،ولی یک بخش فراگیرتر داریم که بحث سرودهای مقاومت است.ان شاء الله اگر آموزش و پرورش هم کمک کند که ما بتوانیم در مدارس به شکل موسیقی خاص و سرود این حوزه را پیش ببریم،یقینا می تواند بسیار جاذبه برای بچه ها داشته باشد.

در حوزه تجسمی،یک همکاری با شورای ترویج ایثار و شهادت داشته ایم و آن ساخت نمادهای مقاومت در وزارتخانه ها بود که بنیاد شهید هم بسیار کمک کرد.این کار می تواند ادامه داشته باشد.به نظر من نمونه هایی که ساخته شده است،بسیار کم است.انجمن مجسمه سازان ایران با حمایت ما وارد عمل شد و وزارتخانه ها هم مشارکت کردند.این مقوله قابل پیگیری است و به شکل های مختلف می توان استفاده از هنر مجسمه و نماد را در بحث ترویج ایثار و شهادت پیش برد و دنبال کرد.ما وقتی این کارهای ویژه هنری را حمایت می کنیم و این حمایت موجب می شود که تولید فاخری عرضه شود،خود به خود این کارها وارد جشنواره می شود و مطرح می شود.نمونه آن جشنواره تئاتر کودکان است که در اصفهان برگزار شد،یک کار که از قم آمد و جایزه اول را دریافت کرد - و ان شاء الله در تهران هم به اجرا درمی آید - یک موضوع بسیار جالب راجع به جنگ و دستاوردهای آن داشت،بدون این که عنوان آن جنگی و دفاع مقدس باشد.کار مورد توجه قرار گرفت و جایزه اول را به دست آورد.

ما در مساله لبنان هم حمایت خاص کردیم،آن چه در آن مقطع خاص شاید جزو وظایف ما نبود.ما عکاسانی به خارج فرستادیم که در منطقه رژیم صهیونیستی از ضربه پذیری آن ها عکس گرفتند.ما در تدارک هستیم که در فرصت مناسبی نمایشگاه عکسی هم در موضوع جنایت علیه مردم لبنان و هم ضربه هایی که مقاومت به رژیم صهیونیستی وارد کرد،در آینده نزدیک برگزار کنیم.

در بحث هولوکاست حمایت خوبی شد.جایزه جهانی کاریکاتور هولوکاست را با همکاری شهرداری تهران برگزار کردیم (در موزه هنرهای معاصر).شاید اولین باری بود که هنرمندان مطرح دنیا وارد این عرصه شدند و این علمی که جمهوری اسلامی بلند کرد،باعث شد که ترس آن ها بریزد.علی رغم این که در کشورهای خودشان تهدید شدند،ولی از تمام کشورهای دنیا آثاری فرستاده شد و نمایشگاهی هم برگزار و جوایز آن ها هم اعلام شد.

در حیطه بین المللی و در راستای مقاومت و شکستن هیمنه استکبار جهانی،حمایت های ما باعث بیشتر شدن دل و جرات هنرمندان ما می شود و هنرمندان سایر کشورها هم که می ترسیدند یا فضا نداشتند،به این عرصه می پیوندند که کار خوبی است.

یک بحث هم که ما از گذشته داریم و ناتمام مانده است،«موزه انکس»آبادان است.ما طراحی کرده بودیم که به شکل ویژه اقدام کنیم.موقعیت مکانی مناسبی که این موزه در آن جا دارد و مشرف است به عراق و اتفاقاتی که در آن مقطع خاص جنگ رخ داده است،به عنوان یک محل دیدنی هم برای مردم خودمان و هم برای توریست هایی که حال و هوای جنگ ما را ندیدند،ما را ترغیب کرد که دنبال طراحی ویژه ای باشیم.وزارت دفاع کمک هایی کرد،هیات دولت بودجه ای داد،وزارت نفت زمین آن را داد و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی کارهای هنری آن را انجام داد،ولی هنوز به نتیجه نرسیده است و شاید یک توجه جدی از سوی دولت بتواند این کار را به ثمر برساند.ما در حوزه کار های نمادین و موزه ای بسیار عقب هستیم،برخلاف دیگر کشورها.اگر چه کارهایی انجام شده است،ولی نمی توان این کارها را از لحاظ تخصصی و هنری فاخر و بزرگ تلقی کرد.این کار می تواند یکی از کارهای خوب باشد.

دکتر عباس خامه یار
معاون پژوهش و ارتباطات بنياد شهيد
بسیاری از مسائلی که لازم بود مطرح شود،طرح شد و بسیاری از ابهام ها رفع شد و ما به عنوان حوزه ای که بیش ترین همکاری را طی سال های گذشته با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و به خصوص با آقای ایمانی داشته ایم،باید اذعان کنیم که کار زیاد شده است و همکاری خوبی داریم.به خصوص در شرایط فعلی،ما هیچ مشکلی به لحاظ نظری و تئوری با مجموعه حوزه های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نداریم.هم گرایی فکری،نظری و تئوری کاملا وجود دارد.آن چه که مشکل است،در عمل است.یعنی یک ظرفیت های بزرگی در این حوزه است که کم تر به کار گرفته شده و استفاده مناسب نشده است.ما این ظرفیت ها را با نشست های متعددی که امسال با مجموعه نیروهای خودمان در قالب نشست های منطقه ای در استان های مختلف داشته ایم،پیدا کرده ایم که ظرفیت های والا و بکری است.متاسفانه متولی در این حوزه وجود ندارد.اعتقاد ما این است که بنیاد شهید نباید تصدی گری کند،ولی در حوزه ایثار و ایثارگری و ترویج فرهنگ ایثار و فرهنگ پهلوانی (به تعبیر خوب آقای جعفری جلوه) می تواند بنیاد شهید متولی باشد و این ظرفیت ها را جمع کند.معتقد هستیم در این زمینه باید هنر فاخری انجام داد.اگر کار ضعیف باشد،البته به سمت آن نمی رویم،چون قطعا ما باید قدرت و قوت رقابت با دیگران را داشته باشیم تا بتوانیم در این حوزه بدرخشیم.الان حوزه فعالیت ما به کانون رفت و آمد هنرمندان و فرهیختگانی که در این حوزه می خواهند همکاری و کمک کنند،تبدیل شده است.مشکل اساسی ما تعریف این نوع همکاری و چگونگی این همکاری است.در واقع ساماندهی،سازماندهی و نهادینه کردن این همکاری متاسفانه وجود ندارد.در سال ها قبل ،تفاهم نامه ای بین ما و دوستان ما در حوزه سینمایی وزارت ارشاد وجود داشت.پیش نویس تفاهم نامه تا کنون امضا نشده است و متاسفانه به صورت نهادینه عملیاتی نشده است.در قسمت های مختلف،این توانمندی در تمام حوزه ها و در سراسر کشور وجود دارد.در حوزه تئاتر و موسیقی،سمفونی ایثار و سمفونی فلسطین به سه زبان برای اولین بار در جهان با استفاده از افراد مختلف به کار گرفته شد.سریال و مستندهایی که با نگاه جدید ساخته شد و از شبکه های مختلف پخش می شود توجه به همان بحثی است که آقای جعفری مطرح کردند.ما این افتخار را داشته ایم که برای دومین بار در جشنواره فجر سال گذشته به طور نمادین شرکت داشته باشیم،ولی امسال با کلید زدن پروژه «روز سوم» ان شاء الله یکی از فیلم های مطرح شده جشنواره سینمای فجر خواهیم بود.این فیلم از آقای لطیفی است که فیلم برداری آن از دو هفته پیش در خرمشهر شروع شد.تمام سعی و تلاش بر این است که این کار به جشنواره فیلم فجر برسد.در زمینه انیمیشن ما یکی از بزرگ ترین انیمیشن ها را ایجاد کردیم.دستگاه را وارد کردیم،ولی هنوز آن سوژه لازم ارائه نشده است و علی رغم قول هایی که داه شده است،ناتوان مانده اند.در مورد هنرهای تجسمی،یک حرکتی (با توجه به اشاره آقای دکتر ایمانی) شروع شد.ما ده موزه آماده واگذاری در کشور داریم.متاسفانه هنوز در این زمینه کار نشده است.ما ظرفیت بسیار بالایی از شهرداری داریم که به خاطر گذشت زمان و تغییر بسیاری از گفتمان ها  و نحوه طراحی ها چهره شهر را نه فقط زیبا نکرده اند،بلکه متاسفانه با توجه به رقابت های ویژه ای هم که ایجاد شده است،چهره شهر را خراب کردند.ما با شهرداری تفاهم نامه داریم و آماده تغییر این نقاشی های دیواری هستیم.بعد از دو سال کار مطالعاتی – با این که فراخوان های متعددی در روزنامه ها داده ایم و حتی فراخوان های خصوصی با هنرمندان داشته ایم – هنوز طراحی های لازم را نتوانسته ایم به دست آوریم.در بسیاری از مسائلی که عرض کردم،اگر همکاری بهتر و نهادینه شده ای بین این دو مجموعه (بنیاد شهید و وزارت ارشاد) بود،ما می توانستیم از هنرمندانی که تا حدودی و به نحوی تحت پوشش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستند،استفاده کنیم و چهره شهر را در این زمینه عوض کنیم.از بسیاری از پارک هایی که اکنون در سطح تهران است،فضا گرفته ایم.وقتی صحبت از مشاهیر می شود ما فکر می کنیم شهید همت هم جزو مشاهیر هستند.منظور از مشاهیر فقط افراد ریاضی دان یاد دانشمند نیست.این ها هم به یک نحوی مشاهیر هستند.ما با این استدلال فضای زیادی را در  پارک های متعدد شهر تهران و در مناطق مختلف توانستیم بگیریم و در اختیار ماست.متاسفانه با همه ارتباطی که برقرار کردیم،نتوانستیم سوژه مناسب را ایجاد کنیم.یک عنایت ویژه که از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی داریم این که،این حوزه به عنوان لایه دوم یا حتی لایه سوم و چهارم به حساب آید.بنیاد شهید یک ارتباط ارگانیک با مجموعه مشاوران وزرا در امور ایثارگران دارد.شاید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نتواند با هر یک از وزارتخانه ها ارتباط ارگانیکی برقرار کند.حداقل در حوزه ترویج فرهنگ ایثار و شهادت،با هماهنگی که با مجموعه مشاوران داریم،فکر می کنم می توان یک خروجی داشت؛در قالب سینمای شاهد که در صدا و سیما از سال های گذشته جایگاه خوبی داشته است و در قالب های دیگر.اگر بتوان این هماهنگی را ایجاد کرد،فکر می کنم بهتر می توان از این ظرفیت استفاده کرد.متاسفانه تا کنون به این صورت نبوده است.ما این تعهد را خدمت عزیزان مان در وزارت ارشاد می دهیم که وقتی صحبت از سینما،موسیقی،تئاتر و برنامه های هنری می کنیم،مقصودمان هنر فاخر با رعایت تمامی استانداردهایی است که دوستان در نظر دارند.با توجه به تشکیل کمیته های تخصصی متشکل از اساتید صاحب نظر که مورد تایید وزارت ارشاد قرار گرفته اند و بر تمامی تولیدات هنری ما اشراف کامل دارند و بدون تصویب این کمیته ها ، هیچ اثر هنری در مجموعه ما تولید نمی شود،شما می توانید از خروجی کار ما مطمئن باشید.

نکته بعدی این که؛در جلسه ای به خانم کدیور گفتند : آیا بچه های خودتان را هم به دیدن فیلم هایی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مجوز می دهد،می برید؟گفتند : نه.ضمن این که همه بچه ها،بچه های ما هستند؛حالا من همین سوال را از آقای جعفری جلوه می پرسم که آیا شما بچه هایتان را به دیدن فیلم های تولید شده می برید؟به گونه ای فیلم ها را تولید کنید که بتوانید بچه ها را برای دیدن ببرید و اگر بیرون آمدند،مشکلی پیش نیاید.

توجه داشته باشیم اگر ما بخواهیم مساله ای بگوییم،با دید کارشناسی نگاه نمی کنیم،چون کارشناس مقوله سینما و هنر نیستیم.من از جهت ارزش و اهمیت کار هنری عرض می کنم که از لحاظ تخصصی هم اگر بخواهیم اشکال بگیریم،نمی توانیم.اما به صحبت حضرت امام در رابطه با نظام ما که جمهوری اسلامی است،اشاره می کنم که «نظام جمهوری اسلامی،نه یک کلمه کم و نه یک کلمه اضافه».آن چه را که ما مطرح می کنیم به دلیل حساسیت ما نسبت به نظام جمهوری اسلامی است و این توجه را هم داریم که زبان هنر بسیار زبان لطیف،ظریف و بسیار تاثیرگذار است.در بسیاری از اوقات شاید ما نتوانیم مشکلات را حل کنیم،اما از وادی هنر وقتی وارد می شویم،می توانیم بسیار تاثیرگذار باشیم.ما علاقه مندیم که به دغدغه های ما پاسخ داده شود.ما علاقه مندیم که واقعا جمهوری اسلامی،جمهوری اسلامی باشد.ما اسلام را یدک نکشیم.به خصوص مواردی که بچه ها همه وجود ما هستند و تاثیرپذیر هستند و به دنبال موسیقی و هنر هستند،علاقه مندیم که نسبت به مسائلی که دقت داریم،رعایت شده باشد.به عنوان مثال،فیلم «آتش بس» اصلا بنیان خانواده ها را از هم می پاشد.کسانی که پای این فیلم ها می نشینند،در خانه و خانواده می بینید که خانم ها به شدت تحت تاثیر قرار می گیرند و تاثیرات آن در خانه و خانواده بروز پیدا می کند.لذا فیلمی شبیه آن می تواند تاثیر منفی داشته باشد.اما از طرف دیگر فیلم «میم مثل مادر» می تواند تاثیر مثبت داشته باشد.اگر چه ممکن است نقدهایی بر آن وارد باشد.به مقوله هنر باید بسیار توجه کرد به دلیل ظرفیت های تاثیرگذاری که دارد.

مطلب دیگر این که،وقتی کسی از خارج وارد ایران می شود؛ظاهر اجتماع ما را می بینند.آیا واقعا کشوری که ما الان داریم با این شهدایی که دادیم و با این خون هایی که در گوشه های ایران داده شده است و مردم از عمق روستاهای ایران گرفته تا ام القرای اسلامی که تهران است،برای آن تلاش کردند،آیا ظاهر این کشور آبرومند است؟عده ای از شیعیان ما که از جاهای مختلف دنیا برای پابوسی علی بن موسی الرضا (ع) تشریف می آورند،متاسفانه حالت یاس ییدا می کنند و برمی گردند.متاسفانه با کش و قوس های سیاسی ای که ما داشته ایم،آن طوری که باید و شاید نتوانستیم اجتماع را مدیریت کنیم.

مطلب دیگری که برنامه سازان هنری ما باید توجه کنند،پیشینه مبارزات این مردم است.ما در این شهر بزرگ تهران و همین طور در شهرستان ها و بخش ها شاهد مبارزات و فداکاری هایی بوده ایم،ولی متاسفانه اسمی از آنها برده نشده است تا نسل آینده ما بدانند که پیشینه آن ها چه بوده است.

عرض دوم من،اعلام آمادگی اعضای این جلسه و سایر اعضای مشاوران وزرا در امور ایثارگران برای همکاری با معاونت های تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.شما یک کانال هایی برای پیگیری مسائل ایثار و شهادت در وزارتخانه ها دارید به نام «مشاور وزیر در امور ایثارگران».ما این پتانسیل را در هر وزارتخانه ای داریم که می توانند رابط شما در پرداختن به موضوعات ایثار و شهادت باشند.بنابراین اعلام آمادگی می کنیم و حتما دوستان – نه تنها حاضران در این جلسه – بلکه سایر وزارتخانه ها هم در خدمت این کار هستند.

نکته سوم ، توجه دادن به نیازی است تحت عنوان «اثبات خود ایثارگران به خود ایثارگران».نیاز است که ما ایثارگران را به خودشان اثبات کنیم.الان اعتماد فرزندان شهدا به خودشان به عنوان فرزند شهید کافی نیست و کم است.برای این که جانباز به عنوان جانباز سینه سپر کند و خودش را به دفاع مقدس منتسب کند،به مقدار زیادی تضعیف شده است.باید فرزند شهید با افتخار بگوید که من فرزند شهیدم.باید جانبازان با افتخار دست فرزندان خود را بگیرند و به مناطقی که در آن جا مجروح شده اند،ببرند.این هویت و در واقع انتساب به ایثارگری در وجود ایثارگران نیاز به تقویت دارد و باید به عنوان بابی در عرصه کاری شما عزیزان قرار بگیرد و به آن پرداخته شود.

نکته چهارم ، لزوم سفره گستردن برای جذب استعدادهای هنری ایثارگران است.من می دانم فرزندان شهدا،15 سال فرزند شهیدی را با تمام پوست و گوشت و استخوان خود وجدان کرده اند،خیلی در این مورد حس دارند،تا کسانی که می خواهند خود را جای فرزند شهید بگذارند.اگر خود فرزندان شهدا و جانبازان فضای بروز و حضور پیدا کنند،حس های ناب غیر مصنوعی و کاملا درونی را می توانند منتقل کنند.

نکته پنجم که از نگاه من بسیار مهم است این که،فرهنگ دفاع مقدس ما در عرصه مکتوب شامل خاطرات،داستان کوتاه و رمان بسیار قوی است.ما در آثار مکتوب به خصوص در ادبیات داستانی و فیلمنامه فقر ارتباطی داریم؛اما در این عرصه خاص دفاع مقدس به خاطر این که آثار مکتوب بسیاری داریم،نیاز به تلاش و همت بیشتری برای وصل به آثار مکتوب و آثاری که منشأخلق آثار هنری مثل فیلمنامه و نمایشنامه و ... می شوند،داریم.پیشنهاد من این است که مسابقه ای گذاشته شود یا در جلسات ماهانه نقد داستان های کوتاه دفاع مقدس گذاشته شود.به گونه ای بین کسانی که می خواهند خلق اثر هنری کنند ولی از آثار مکتوب عینی و حسی برگرفته از دفاع مقدس فاصله دارند،پیوند برقرار کنیم تا این فاصله کوتاه شود.مطالبی که در کتاب خاطرات «احمد احمد» یا در کتاب خاطرات خانم دباغ یا در کتاب آقای عزت شاهی یا در کتاب هادی غفاری است،بسیار سینمایی و قابل پردازش هنری است.لازم نیست که همه مطالب آن ها را فیلمنامه کرد،اگر پرتوی از هر کدام از این کتاب ها استخراج و تبدیل به یک اثر شود،اصل کار انجام شده است.در این مورد ما نیاز به وصل بیشتری داریم.

محمد رضا جعفری جلوه
سپاسگزارم از عنایتی که داشته اید و دعایی که بدرقه راه کرده اید.من فقط باید به بعضی جنبه ها که گمان می کنم برای دوستان تشفی خاطر است،اشاره ای کنم.عزیزمان [آقای کاظم دینان] به نشانه های نهضت های بزرگ اشاره کردند؛من جمله آن چه که در انقلاب و دفاع مقدس بود.فقط به یک پروژه در صدا و سیما که از محصولات آرزویی و آرمانی سال ها ی ما بود و بحمدالله امروز در حال تولید در شبکه اول است،اشاره می کنم به نام پروژه عظیم «در چشم باد» که آقای جعفری جوزانی آن را نویسندگی و کارگردانی می کنند و از ماحصل رویاها و آرزوهای ما بود که بحمدالله به مرحله وقوع رسید.این پروژه چهار جنگ را در ایران در 70 سال گذشته مقایسه می کند؛از جنگ های ایران و روس گرفته تا جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم و جنگ تحمیلی و ایران مظلوم را نشان می دهد که در سه جنگ چگونه دچار آسیب و تحقیر شد و در یک جنگ سر برافراخت.در آن سریال،فصل جنگ،که فصل مقاومت بزرگ در شمال کشور بود که همزمان با جنگ جهانی اول یا تحت تاثیر آن جنگ در ایران در حال وقوع بود و البته با دسیسه هایی که منجر به قربانی شدن آن قهرمانان شد،فرجامی ناخوشایند داشت،لکن نهادینه شد.بعد مرحله به مرحله می آید تا می رسد به فتح خرمشهر در دوران ما.

از آثار در حال ساخت سینمایی ما یک کار در حال تولید در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی داریم به نام «ژنرال های جوان ایرانی» که همتاهای کهنسال در جبهه مقابل در عراق داشته اند.شهید همت،از فرماندهان بزرگی است که در عملیات خرمشهر با حرکت گاز انبری او از طرف شلمچه،نیروهای عراقی در محاصره قرار می گیرند.از زبان ژنرال عراقی مقابل خودش حماسه او بیان می شود.ما این ژنرال های جوان 20 الی 30 ساله را محور کار قرار دادیم.چیزی قریب به 10ژنرال جوان در قالب یک مستند داستانی و بلند سینمایی در حال تولید است.عملیات فتح خرمشهر توسط آقای احمدرضا درویش در حال نگارش فیلمنامه است که امیدواریم به یک کار بزرگ ختم شود.چون به سقوط خرمشهر بارها اشاره شده است،ولی به فتح خرمشهر هنوز نپرداخته ایم.در آیین های جنبی جشنواره های کوتاه،مستند،فجر و کودک برنامه های مفصلی داریم که ان شاء الله با آن ها روبه رو خواهیم شد.

این گونه نگاه در عرصه فعالیت امروز ما در دستور کار است.من علاوه بر رویکردهایی که در تولید فیلم عرض کردم،رویکردهایی را در جنبه های مکمل داریم،که عرض می کنم.برای اولین بار جایزه بزرگ شهید آوینی در عرصه مستند و سینمای مستند برگزار خواهد شد و مشارکت طیف بسیار گسترده ای از دستگاه ها و سازمان ها را خواهد داشت که قریب به  20الی30  دستگاه در این قضیه دخیل هستند و با محوریت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی انجام می شود.جایزه عظیمی است و طبیعتا هر ساله با نام آن بزرگوار به جریان مستند سازی کشور روح و جان خواهد داد.نگاه ما صرفا نگاه به مستندات ظاهری دفاع مقدس نیست،بلکه ما می خواهیم روح حماسه و روح ایثار و روح آن شهید بزرگ را به همه فضاهای مستند سازی کشور تسری دهیم؛اعم از آن هایی که به میراث فرهنگی کشور توجه می کنند،به عمق قرون می روند،تمدن چند هزار ساله ایران را تصویر می کنند و رگه هایی از همان فرهنگ پهلوانی و همان فرهنگ حماسی و همان فرهنگی که ایران را با تمدن و تدین تا امروز آورده است و یک نماد بزرگی مثل آوینی را در عرصه سینما بر قله نشانده است.این یکی از اقداماتی است که از امسال آغاز شده است و ان شاء الله اولین دوره آن در ابتدای بهار سال 1386 برگزار خواهد شد.از حالا مقدمات کار آغاز شده است و اطلاعات آن هم درج شده است.

یا در موزه سینما،ما تندیس شهید آوینی را سال گذشته در کنار تندیس هایی که در موزه سینما از سینماگران اجرا می شد،اجرا کردیم و عمدتا هم از سینماگرانی که کمتر گرایش های صریحی به ارزش ها و فضیلت های انقلابی و دفاع مقدس داشته اند،بهره گرفتیم.بیش تر از پیشکسوتان بودند.اجرای این تندیس،خود یک حرکت متفاوتی بود که موزه را در یک حرکت جدیدی قرار داد.در ادامه آن راه،موزه راه های متعددی را طی می کند.در جشن خانه سینمای امسال،حادثه بزرگی رخ داد.این جشن به نقطه چالش چند ساله با دستگاه های مسئول و اصلی و دولت تبدیل شده بود و به خصوص در سال های اخیر به اوج خود رسیده بود.امسال این جشن،جشن بسیار غرور آفرینی بود.به هیچ وجه هیچ نوع دیکته و هیچ نوع امریه ای هم از سوی وزارتخانه به عزیزان برگزار کننده جشن خانه سینما صورت نگرفته بود،بلکه یک حرکت درونی از سوی مدیریت جدید خانه سینما بود که منتخب صنوف سینمایی هم بود و البته با تدبیر معاونت و وزارتخانه،این مدیریت جدید و این مقبولیت فراهم شده بود.در این جشن حادثه های جالبی رخ داد؛یکی از آن ها این بود که زوجی مرکب از یک سینماگر و یک شخصیت ارزشی از عرصه های مبارزات اصیل انقلابی و ضد آمریکایی یا از عرصه دفاع مقدس و ایثار و شهادت،مثلا فرزندان شهید کلاهدوز که هر دو سینماگر هستند و فارغ التحصیل سینما هستند،جوایز سینماگران را اهدا می کردند.یا یک دانشمند هسته ای کنار یک سینماگر یا یک شخصیت سیاسی در کنار یک سینماگر یا یک پزشک سالخورده فوق تخصص در کنار یک سینماگر و همین طور دیگر عرصه ها.

اشاره ای بود [در صحبت های دکتر رحماندوست] به خاطرات و ارتباط با ادبیات داستانی؛یک جریان جدی از اقتباس در دستور کار ما در سینما است.بخش اقتباس در بنیاد سینمای فارابی الان کارکرد جدی محوری پیدا کرده است؛رجوع به ادبیات داستانی کوتاه،رمان و خاطرات،به ویژه ادبیات کهن داستانی و خاطرات انقلابی و دفاع مقدس در دستور است.الان خاطرات شهید عراقی،احمد احمد و عزت شاهی در دستور کار نگارش فیلمنامه است برای دوره 15خرداد 42 تا مقطع انقلاب.این آثار،آثاری است که در آینده آن ها را ملاحظه خواهیم کرد.یعنی رجوع به ادبیات داستانی به طور جدی امروز در دستور کار حوزه سینما است.

قدرت الله رحمانی
یک بار دیگر از همه عزیزان تشکر می کنم به خصوص از دو همکار گرامی خودم آقایان جعفری جلوه و ایمانی که توضیحات مبسوط و امیدبخشی را در ارتباط با جهت گیری های ارزشی دو حوزه سینما و هنر ارائه فرمودند.امیدوارم گزارش این بزرگواران به قدر کافی پاسخ دهنده پرسش ها و ابهامات دوستان ما در کارگروه فرهنگی شورای مشاوران وزرا و روسای دستگاه های اجرایی در امور ایثارگران بوده باشد. خوب من وظيفه داشتم در ابتداي جلسه اعضاي محترم كارگروه فرهنگي شوراي مشاوران وزرا در امور ايثارگران را كه در اين جلسه حضور دارند معرفي كنم كه غفلت كردم و حالا جبران مي كنم ؛ آقايان "خوش صحبتان" مشاور وزير آموزش و پرورش ، "نادري" مشاور وزير امور خارجه ، "كاظم دينان" مشاور رئيس سازمان صدا و سيما ، "مهدوي ارفع" مشاور رئيس سازمان ملي جوانان ، "محمد زاده" مشاور وزير علوم ، "موسوي گرگري" مشاور رئيس سازمان مديريت ، "رشيدي" مشاور رئيس سازمان تربيت بدني ، "كيا پاشا" مشاور رئيس سازمان ميراث فرهنگي و سركار خانم "شاكري" مشاور رئيس مركز امور بانوان رياست جمهوري به اضافه آقاي "داداش پور" دبير محترم كارگروه و هم چنين آقايان "رضايي" و "صفري" مديران كل امور هنري و پژوهش  معاونت پژوهش و ارتباطات بنياد شهيد در جلسه حضور دارند .آقايان دكتر رحماندوست و دكتر خامه يار هم كه معرف حضور هستند. با توجه به پیشنهاد جناب آقای دکتر ایمانی،ان شاء الله جلسه دیگری را در خدمت ایشان و مدیران معاونت هنری خواهیم بود تا عزیزان ما از زبان مدیران این معاونت  در جریان جزئیات فعالیت های تخصصی آن ها قرار بگیرند.